Verplichting arbeidsongeschiktheidsverzekering ontneemt ondernemers keuzevrijheid

Arbeidsongeschikt

Mogelijkheden:

• Bij UWV, dekking als werknemers, verzekerd voor gangbare arbeid;
• Verzekering die rekening houdt met eigen beroep, geen verplichting andere functie;
• Voor moeilijk verzekerbaren AOV-vangnet, uitkering 70% van het minimumloon;
• Keuzes: uitkeringshoogte, duur wachttijd en uitkering.

Het aantal zelfstandigen in Nederland groeit explosief. Slechts een deel van hen verzekert zich tegen arbeidsongeschiktheid. Is een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering de oplossing? Hierover debatteert de Tweede Kamer op 12 februari met minister Donner. Er is veel te zeggen tegen een dergelijke verplichting. Ondernemers willen keuzevrijheid. Marktwerking biedt hun meer mogelijkheden, betere re-integratie én bedrijfscontinuïteit bij ziekte.

Uit onderzoeken blijkt dat ongeveer de helft van de zzp'ers een arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft. Volgens de verzekeraars komt dat doordat de zzp'ers kiezen voor het zelfstandige ondernemerschap, mét kansen en risico's. Volgens hun belangenorganisaties komt het doordat de verzekeringen te duur zijn en verzekeraars te streng selecteren. Zelfstandigen met gezondheidsproblemen zouden helemaal geen arbeidsongeschiktheidsverzekering kunnen sluiten.

Het is een hardnekkig misverstand dat verzekeraars zzp'ers meestal weigeren vanwege het hogere risico. Aan het weigeren van klanten kun je niet verdienen. Zzp'ers moeten een verzekering kunnen sluiten met een premie die in een goede verhouding staat tot het risico dat wordt gelopen.

Bovendien is van belang dat, wanneer een uitkering wordt uitgekeerd, dit zo kort mogelijk gebeurt. Daarvoor is essentieel dat de verzekeraar erin slaagt om een zzp'er te re-integreren. Hoe sneller dit proces start, des te groter de kans dat de zelfstandige zijn bedrijf kan voortzetten. De meeste verzekeraars nemen zo snel mogelijk na een ziekmelding contact op met de zelfstandige.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de medische kansen op herstel. Minstens zo belangrijk is bedrijfsondersteuning, zodat een zaak kan doordraaien ook als de ondernemer ziek is. Voorkomen moet worden dat hij naast zijn ziekte ook nog overspannen raakt doordat zijn zaak ten onder dreigt te gaan. Juist daarom is een goede arbeidsongeschiktheidsverzekering zo belangrijk voor zzp'ers.

Er zijn diverse betaalbare arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor zzp'ers. Verzekeraars beseffen dat de groeiende markt van zzp'ers kansen biedt, mits ze producten bieden die tegemoetkomen aan de wensen van deze ondernemers. Ook bieden verzekeraars volop keuzemogelijkheden ten aanzien van de hoogte van de uitkering , de wachttijd na het ontstaan van arbeidsongeschiktheid, de jaarlijkse verhoging van de uitkering en de duur van de uitkering. Juist de goedkoopste verzekeringen worden echter niet of nauwelijks verkocht.

De reden is dat dergelijke verzekeringen alleen dekking bieden voor 'gangbare arbeid'. Dat betekent dat bij de bepaling van de mate van arbeidsongeschiktheid wordt gekeken naar alle werkzaamheden die de zelfstandige nog zou kunnen uitvoeren, zonder rekening te houden met zijn beroep, opleiding of werkervaring. Een architect wil zich verzekeren tegen het risico dat hij geen architect meer kan zijn. Hij wil niet als timmerman gaan werken. Hij kiest dus voor een verzekering die bij de bepaling van de mate van arbeidsongeschiktheid rekening houdt met het eigen beroep en hem niet verplicht de resterende verdiencapaciteit te benutten voor een andere functie.

Om die reden is een vrijwillige verzekering bij het UWV ook niet erg in trek. Werknemers die zelfstandig ondernemer worden, kunnen op vrijwillige basis verzekerd blijven bij het UWV voor de Ziektewet en de WIA. Zij hebben dan dezelfde dekking als werknemers, die ook alleen verzekerd zijn voor gangbare arbeid. Als een verzekering wordt gevraagd voor een beroep met een hoog risico, is de kans groter dat in de toekomst een uitkering moet worden betaald. Dat speelt een rol bij de beoordeling. Ook de gezondheid van de zelfstandige weegt bij die beoordeling mee. Vroeger moest een zelfstandige daarvoor een uitgebreide keuring ondergaan. Tegenwoordig volstaat in de meeste gevallen een gezondheidsverklaring. Een medische keuring is alleen nodig als uit die gezondheidsverklaring blijkt dat de kans op arbeidsongeschiktheid groot is, of als een vrij hoog inkomen wordt verzekerd.

Soms blijkt dat een zelfstandige een te groot risico vormt. De kans dat een stukadoor van 55 met nek- klachten op korte termijn zijn werk niet meer kan doen, is aanzienlijk. Voor deze zzp'er is het vangnet AOV ontwikkeld. Dat biedt, tegen een redelijke premie, voor zelfstandigen met ernstige gezondheidsproblemen een verzekering voor een uitkering van 70% van het minimumloon.

Ondernemers willen hun eigen keuzes maken en geen verplichtingen vanuit de overheid. Ze kunnen zich bij diverse verzekeraars beschermen tegen de risico's van arbeidsongeschiktheid. Op maat en naar behoefte. De kosten zijn relatief laag, de zekerheden groot.

Hasko van Dalen is directeur beleidsontwikkeling inkomensverzekeringen Nationale-Nederlanden.

Plaats op: