De sociale zekerheid is, met uitzondering van de Wajong-uitkering voor mensen die van jongs af aan gehandicapt zijn, redelijk op orde. Dat zei directeur Coen Teulings van het Centraal Planbureau (CPB) dinsdag in een toelichting op verkenningen van de economische ontwikkelingen, waarmee volgende kabinetten te maken krijgen.
Teulings noemde de woningmarkt, openbaar bestuur, zorg, automobiliteit, ontslagrecht en pensioen als terreinen waar de komende tijd vooral knelpunten opgelost moeten worden. Doordat Nederlanders steeds ouder worden, stijgen de komende tijd vooral de kosten voor de overheid in de zorg en de AOW.
In de zorg worden de stijgende kosten nog enigszins getemperd, omdat mensen steeds gezonder ouder worden. Het moment dat ouderen gebruik gaan maken van de duurdere, langdurige zorg schuift als het ware iets op. Maar tegelijkertijd nemen de kosten in de zorg toe door technologische ontwikkelingen.
Zorg
Om in de zorg de stijgende kosten door de vergrijzing en de welvaart te betalen zou bijvoorbeeld het eigen risico verhoogd kunnen worden van 165 naar 775 euro per persoon per jaar. Ook zouden de eigen bijdragen voor de algemene wet bijzondere ziektenkosten (AWBZ) omhoog moeten. Het Planbureau benadrukt daarbij dat de politiek uiteraard de keuzes maakt.
Het gevallen kabinet Balkenende IV had al plannen gemaakt om de kosten van de vergrijzing in de AOW op te vangen. Maar deze zijn controversieel verklaard door de Tweede Kamer. Bovendien zou pas in 2020 de AOW-leeftijd een eerste stap van 65 naar 66 jaar maken en in 2025 naar 67 jaar.
Pensioenuitgaven
Volgens het CPB worden de hogere pensioenuitgaven ten dele gecompenseerd, omdat de overheid meer belasting int bij het groeiend aantal gepensioneerden. Door het fiscaal gunstige regime voor pensioensparen wordt namelijk belasting betaald bij uitkering van het geld.
Het aantal werklozen is volgens het Planbureau laag gezien de omvang van de economische crisis. Ook daalt door eerdere ingrepen in de sociale zekerheid het beroep van gehandicapten op uitkeringen, behalve in de Wajong. Daar stijgt het aantal uitkeringen met 45.000 tot 240.000 in 2015. Per 1 januari dit jaar is een nieuwe Wajong-regeling ingevoerd die de jonggehandicapten meer aan het werk moet krijgen.