WIA, ALLES OVER DE

Wat betekenen de afkortingen WIA, WGA en IVAWIA staat voor Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen. De WIA heeft per 1 januari 2006 de WAO vervangen. De WIA bestaat uit twee onderdelen: de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) en de regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten ( IVA).



WAO is nu WIA. Maar wat zijn de belangrijkste verschillen?De periode van loondoorbetaling bij ziekte is verlengd van één naar twee jaar.

De WIA maakt onderscheid tussen enerzijds gedeeltelijk arbeidsgeschikt en anderzijds volledig en duurzaam arbeidsongeschikt, terwijl de WAO alleen een onderscheid kende tussen arbeidsongeschiktheidsklassen.

Gedeeltelijk arbeidsgeschikten vallen onder de WGA en worden gestimuleerd zoveel mogelijk te werken als hun ziekte of beperking toelaat. De WGA biedt verschillende re-integratievoorzieningen en kent een financiële prikkel: meer werken is altijd lonend. In de eerste loongerelateerde fase bedraagt de WGA-uitkering 70% van het verschil tussen het laatstverdiende loon en het eventuele inkomen dat met werken wordt verdiend. In de fase daarna is er een loonaanvulling als men meer dan de helft van zijn resterende verdiencapaciteit verdient of een vervolguitkering als men minder dan de helft daarvan verdient. Een loonaanvulling is altijd hoger dan een vervolguitkering die gerelateerd is aan het minimumloon.

Een gedeeltelijk arbeidsgeschikte in de WAO kon ook een WW-uitkering ontvangen; in de WIA zijn deze uitkeringen geïntegreerd in één loongerelateerde WGA-uitkering. De loongerelateerde WGA-uitkering is even hoog als de WAO- en WW-uitkering samen.

Volledig en duurzaam arbeidsongeschikten krijgen een IVA-uitkering. Het element 'duurzaam' kwam niet voor in de WAO. De IVA-uitkering bedraagt 75% van het dagloon (en kent niet zoals de WAO een verschil in dagloon en vervolgdagloon). Een IVA-uitkering kan ook eerder dan na twee jaar ziekte worden toegekend.

Indien het gezinsinkomen onder het sociaal minimum komt, is een toeslag op grond van de TW mogelijk, en hoeft geen beroep meer te worden gedaan op de IOAW.

De ondergrens om in aanmerking te komen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering is verhoogd van 15% arbeidsongeschikt naar 35%.

De re-integratievoorzieningen die voorheen waren opgenomen in de wet REA, zijn nu opgenomen in de WIA en zijn uitgebreid.

Het claimbeoordelingsproces in de WIA is strakker opgezet en wordt gemonitord en is daarom van hogere kwaliteit.

De regels die de mate van arbeidsongeschiktheid bepalen en die zijn opgenomen in het Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten, zijn verscherpt (deze gelden overigens ook voor WAO'ers die op 1 juli 2004 jonger dan 45 jaar waren en voor de WAO-instroom vanaf oktober 2004).



Zijn er maximumbedragen voor de WIA-uitkeringen?Ja. Een WIA-uitkering is in veel gevallen 'loongerelateerd'. Dat betekent dat de uitkering (mede) gebaseerd is op de hoogte van het loon dat men verdiende voordat men ziek werd. Maar als het werkelijke loon hoger is dan het 'maximumdagloon', wordt de uitkering aan het maximumdagloon gerelateerd. Het maximumdagloon is per 1 januari 2008 vastgesteld op € 177,03.



Wat gebeurt er als ik na de WIA-keuring minder dan 35% arbeidsongeschikt blijk te zijn?In een situatie van minder dan 35% arbeidsongeschiktheid heeft u geen recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. U gaat dan eerst met uw werkgever bekijken welke mogelijkheden er nog voor u in het bedrijf zijn. Misschien kunt u in dezelfde baan blijven, of is er een andere aangepaste baan. Het kan zijn dat de werkgever u een ander contract biedt met eventueel een ander loon. Als er binnen het bedrijf geen ander werk is en u kunt uw eigen werk niet meer doen, dan kan de werkgever een ontslagprocedure starten. U kunt dan WW krijgen.



Geldt de WIA ook voor arbeidsgehandicapten die nu onder de Wet REA vallen?De Wet REA is ingetrokken, maar mensen die arbeidsgehandicapt waren volgens de Wet REA houden hun aanspraken op de voorzieningen die ze hebben, zoals de no risk polis en premiekorting en arbeidsplaatsvoorzieningen.
In de WIA worden de no risk polis en de premiekorting en mogelijkheden tot proefplaatsing ook beschikbaar gesteld voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten en werknemers die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn, maar door ziekte na twee jaar niet kunnen terugkeren bij hun werkgever, en voor personen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is en die niet in staat zijn normaal voltijd te werken. Ook worden jongeren hiervoor in aanmerking gebracht die door ziekte of handicap speciaal onderwijs hebben moeten volgen of voorzieningen voor onderwijs hebben gehad. Voor alle personen die ondersteuning nodig hebben bij toeleiding naar werk wordt maatwerk geleverd. Voor iedereen die daarop is aangewezen kunnen aanpassingen op de arbeidsplaats worden getroffen of kan ondersteuning door een jobcoach worden geboden. Voor jongeren onder 18 jaar en personen met een Wajong-uitkering kan daarnaast loondispensatie worden toegepast.



Wat regelt de WIA voor zelfstandigen?Niets. De WIA is alleen voor werknemers.


Mag een Eigenrisicodrager een WGA-uitkering korten van een werknemer die onvoldoende meewerkt aan zijn re-integratie?Ja. Als de werknemer onvoldoende meewerkt aan zijn re-integratie, mag de Eigenrisicodrager zelf een maatregel toepassen op de WGA-uitkering van deze werknemer. De maatregel kan zijn het korten op de uitkering. Een Eigenrisicodrager, die een maatregel oplegt is bestuursorgaan in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht. Dat betekent dat voor de Eigenrisicodrager diverse bestuursrechtelijke vereisten gelden, zoals:

De Eigenrisicodrager bereidt de beslissing tot een maatregel zorgvuldig voor. De Eigenrisicodrager weegt daarbij zorgvuldig alle belangen af en onderzoekt alle relevante feiten. De Eigenrisicodrager kan de werknemer daarbij in de gelegenheid stellen zijn zienswijze naar voren te brengen. De Eigenrisicodrager moet een maatregel afstemmen op de ernst van de gedraging en de mate waarin de werknemer de gedraging te verwijten is.

Een schriftelijke beslissing van de Eigenrisicodrager om een maatregel op te leggen is een beschikking in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht. De beschikking moet op een deugdelijke motivering berusten. Deze motivering moet ook in de beschikking vermeld worden.

Tegen de beschikking kan de werknemer binnen zes weken na ontvangst schriftelijk bezwaar instellen.

De termijn, waarbinnen een bezwaar moet worden afgehandeld, is in het algemeen binnen dertien weken na de ontvangst van het bezwaarschrift.

De schriftelijke beslissing van de Eigenrisicodrager op het bezwaar is ook een “beschikking”. Tegen deze beschikking op bezwaar kan de werknemer binnen zes weken na ontvangst beroep instellen bij de rechtbank.

De Eigenrisicodrager moet in de beschikkingen vermelden bij wie en binnen welke termijn de werknemer bezwaar en/of beroep kan instellen.

De werknemer kan ook een klacht indienen over een gedraging van de Eigenrisicodrager met betrekking tot het toepassen van een maatregel. De Eigenrisicodrager moet daarbij zorgen voor een behoorlijke afhandeling van een klacht. Zo mag de persoon, die de klacht behandelt, niet betrokken zijn geweest bij de gedraging, waarop de klacht betrekking heeft.
Als de Eigenrisicodrager besluit een maatregel aan de werknemer op te leggen moet hij dat altijd doorgeven aan UWV. Kijk voor meer informatie op de UWV-site
Ik zit al jaren in de WAO. Wanneer krijg ik met de nieuwe regels te maken?Als u een WAO-uitkering heeft, krijgt u niet met de WIA te maken. Voor u blijft de huidige WAO gelden. Wel kunt u te maken krijgen met een herbeoordeling, waarbij strengere eisen zullen gelden. De wet WIA geldt alleen voor mensen die op of na 1 januari 2004 ziek zijn geworden.



Gaat de WAO-uitkering naar 75%?Ja, de uitkeringen van volledig arbeidsongeschikte WAO’ers gaan op 1 juli 2007 omhoog van 70 procent naar 75 procent. Deze verhoging geldt ook voor volledig arbeidsongeschikten in de WAZ (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen) en de Wajong (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten).



Ik ben gedeeltelijk arbeidsongeschikt en zit in de WAO. Mijn gezondheid wordt slechter, waar kom ik in terecht als ik voor 100% wordt afgekeurd?Als u een WAO uitkering heeft, dan komt u niet in de WIA. Als uw gezondheid slechter wordt en u wordt volledig arbeidsongeschikt, dan krijgt u een hogere WAO uitkering.



Ik ben nu 15-25% arbeidsongeschikt. Na de herkeuring zal mijn WAO-uitkering waarschijnlijk gestopt worden vanwege de strengere regels. Maar mijn ziekteklachten zijn niet afgenomen. Kan ik hier iets tegen doen?Het staat u vrij om tegen de beslissing van UWV bezwaar te maken. Bezwaar maakt u als u het, op welke gronden dan ook, oneens bent met de inhoud van de door UWV genomen beslissing. Dit doet u bij een vestiging van UWV die op uw beschikking staat.



Als kort na ziekmelding blijkt dat er sprake is van een ongeneeslijke ziekte, is er dan eerder recht op een IVA-uitkering?Dat kan. Als de betrokkene en de bedrijfsarts van mening zijn dat de betrokkene volledig en duurzaan arbeidsongeschikt is, zonder kans op herstel, dan kan al na drie maanden (13 weken) de IVA-uitkering aangevraagd worden. Onder geen kans op herstel verstaan we dat iemand in een stabiele situatie verkeert, of in een situatie die alleen maar kan verslechteren. Een verzoek voor het verkorten van de wachttijd kan worden ingediend bij het UWV. De wachttijd bedraagt bij verkorting minimaal 13 weken en maximaal 78 weken.



Ik heb 10 jaar geleden een WAO-gatverzekering afgesloten. Kan ik de betaalde premies nu terugkrijgen?Met de inwerkintreding van de WIA is er geen sprake meer van een WAO-gat. Een WAO-gatverzekering kan dan worden opgezegd; indien het een individuele verzekering is, kan de werknemer dit zelf doen. De meeste werknemers zijn collectief (via de werkgever) verzekerd; in dat geval zal de collectieve verzekering worden opgezegd. Wat betreft de opgebouwde premies kunnen zich verschillende situaties voordoen. Het is mogelijk dat de verzekeraar de premies terug betaalt. Of een werknemer daarvan voordeel heeft, is afhankelijk van de vraag of de werknemer ook zelf premies heeft betaald. Een behoorlijk deel van de collectieve verzekeringen worden volledig door de werkgever betaald. In dat geval heeft de werknemer uiteraard geen voordeel. Het is ook mogelijk dat de premies worden gebruikt voor de pensioenregeling. Indien een werknemer een individuele verzekering heeft, kan deze zich het best wenden tot de verzekeraar met het verzoek om de te veel betaalde premies te restitueren.



Wordt met de komst van de WIA de Wajong afgeschaft?Nee. Ook na de invoering van de WIA blijft de Wajong bestaan. Belanghebbenden kunnen bij UWV een Wajong-uitkering aanvragen.



Hoe komt de indexering van mijn WAO- of WIA-uitkering tot stand?De WAO- en WIA-uitkering wordt net als het minimumloon geïndexeerd, meestal op 1 januari en 1 juli.