Een vakbond ( vakvereniging of vakorganisatie) is een organisatie die de individuele en collectieve belangen behartigt van aangesloten werknemers en andere leden.
De vakbond onderhandelt namens de leden met de werkgever/ brancheorganisatie over de collectieve arbeidsvoorwaarden. Dit kunnen bijvoorbeeld zijn: loon, vergoedingen, werktijden en rusttijden. Daarnaast kan de vakbond met de (vertegenwoordiger van) werkgevers onderhandelen over de werkomstandigheden en meer in het algemeen de rechten en plichten van de werknemers. Ook treedt de vakbond op om de belangen van leden te behartigen bij bijvoorbeeld ontslag en reorganisatie, en kunnen vakbonden (arbeids)juridische bijstand en advies geven aan hun leden.
De vakbonden zijn meestal ook branchegericht georganiseerd zoals de horecabond en de bouwbond.