In het private domein moeten werkgevers en -nemers zelf invulling geven aan de doelvoorschriften van de overheid op arbogebied. Dit doen ze door een arbocatalogus op te stellen. Een arbocatalogus kan afspraken bevatten tussen de partners, maar ook keuzemogelijkheden bieden uit oplossingen of handleidingen, ontwerprichtlijnen en allerlei 'tools'. (Grote) bedrijven of sectoren kunnen hieruit kiezen om het door de wet gestelde arbodoel te bereiken.
Goede arbeidsomstandigheden zijn in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de werkgever. Daarom moet gedetailleerd arbobeleid zoveel mogelijk tot stand komen binnen bedrijven en sectoren zelf. Zo kunnen deze partijen meer specifiek vorm geven aan onderdelen van het arbobeleid.
Het langetermijndoel is dat de overheid zich in het publieke domein (arbeidsomstandighedenwet, arbeidsomstandighedenbesluit en arbeidsomstandighedenregeling) beperkt tot het vaststellen van doelen. Deze doelvoorschriften bevatten waar mogelijk gezondheids- of veiligheidskundige (grens)waarden. Waar grenswaarden niet mogelijk zijn, stelt de overheid procesnormen op. Dit zijn onderwerpen waarop de werkgever een beleid moet ontwikkelen. Het Arbeidsomstandighedenbesluit bevat zo veel mogelijk uitwerkingen van deze verplichtingen in agendabepalingen. Daarin staan de elementen die deel moeten uitmaken van het arbobeleid over dat onderwerp.
De Arbeidsinspectie gebruikt de arbocatalogi als referentiekader voor de inspecties. In korte sectorbrochures geeft de Arbeidsinspectie bedrijven duidelijkheid over de normstelling die zij hanteert in de handhaving.
Met ingang van 1 januari 2007 zijn de
arbeidsomstandighedenwet en het arbeidsomstandighedenbesluit aangepast. Met als
doel dat sociale partners zich meer betrokken gaan voelen bij de invulling van
de regelgeving. Pakken de sociale partners dit goed op, dan zal de
Arbeidsinspectie haar beleidsregels intrekken. Daarmee krijgen werkgevers en
werknemers meer ruimte om inhoud te geven aan de doelbepalingen uit de
arboregelgeving.
Het zal de nodige inspanning vergen om ook op
Europees niveau te komen tot uitsluitend doelvoorschriften. Veel van de huidige
middelvoorschriften in de Nederlandse arboregelgeving zijn gebaseerd op
Europese regelgeving die verplicht door Nederland is overgenomen. Op termijn is
herformulering van de bestaande Europese richtlijnen tot doelbepalingen dus
nodig. Een goed moment voor vereenvoudiging en modernisering.