ExpertKennis
Zelf het tijdstip AOW-opname bepalen
Nederlanders blijken er in toenemende mate behoefte aan te hebben om de overgang tussen werk en pensioen zelf vorm te geven, aldus de overheid. Het wetsvoorstel verhoging pensioenleeftijd, extra verhoging van de AOW en flexibilisering ingangsdatum AOW-ouderdomspensioen (het wetsvoorstel) voorzietonder meer in de mogelijkheid het AOW-ouderdomspensioen later te laten ingaan dan de AOW-leeftijd. Deze mogelijkheid kan in de dagelijkse praktijk al worden gerealiseerd voordat de AOW-leeftijd in 2020 voor de eerste maal wordt verhoogd. Het wetsvoorstel beoogt de mogelijkheid van het later opnemen van het AOW-ouderdomspensioen al met ingang van 1 januari 2013 mogelijk te maken.
Deze doelstelling is vanzelfsprekend ingegeven door het kabinetsstreven om het langer doorwerken na 65 jaar te stimuleren. Het wetsvoorstel opent ten aanzien van het AOW-ouderdomspensioen de mogelijkheid tot maximaal 5 jaar uitstel na de dag waarop men de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt.Het later ingaan van het AOW-ouderdomspensioen heeft een vaste verhoging van het bruto AOW-ouderdomspensioen van 6,5% voor elk jaar dat men langer werkt.
Deze doelstelling is vanzelfsprekend ingegeven door het kabinetsstreven om het langer doorwerken na 65 jaar te stimuleren. Het wetsvoorstel opent ten aanzien van het AOW-ouderdomspensioen de mogelijkheid tot maximaal 5 jaar uitstel na de dag waarop men de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt.Het later ingaan van het AOW-ouderdomspensioen heeft een vaste verhoging van het bruto AOW-ouderdomspensioen van 6,5% voor elk jaar dat men langer werkt.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Overzicht financiële gevolgen uitstel voor het bruto AOW ouderdomspensioen
Duur van het uitstel Verhogingspercentage
1 jaar 6,5
1,5 jaar 9,75 (1,5* 6.5)
2 jaar 13
2,5 jaar 16,25
3 jaar 19,5
3,5 jaar 22,75
4 jaar 26
4,5 jaar 29,25
5 jaar (max uitstelduur) 32,5
Ter illustratie: wanneer iemand bijvoorbeeld de helft van zijn bruto AOW-ouderdomspensioen laat ingaan bij het bereiken van de pensioengerechtigde AOW-leeftijd en de andere helft van zijn AOW-ouderdomspensioen anderhalf jaar uitstelt wordt zijn verhogingspercentage 4,875 (0,5 *1,5 *6,5%)
Ter illustratie: wanneer iemand bijvoorbeeld de helft van zijn bruto AOW-ouderdomspensioen laat ingaan bij het bereiken van de pensioengerechtigde AOW-leeftijd en de andere helft van zijn AOW-ouderdomspensioen anderhalf jaar uitstelt wordt zijn verhogingspercentage 4,875 (0,5 *1,5 *6,5%).
Het percentage van 6,5 is actuarieel neutraal, wat tot gevolg heeft dat de betrokkene een eigen afweging kan maken om door te werken, zonder dat de overheid die beslissing financieel beïnvloedt.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Eerder AOW opnemen
Wanneer doorwerken niet mogelijk of wenselijk is biedt het wetsvoorstel de betrokkene de keuze het AOW-ouderdomspensioen op te nemen voor de AOW-leeftijd. Het wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid het AOW-ouderdomspensioen eerder of later op te nemen in stapjes van 10%. Dit betekent dat een betrokkene maximaal 9 keer het deeltijdpercentage kan verhogen. Een beperkende voorwaarde is dat het AOW-ouderdomspensioen niet eerder kan ingaan dan de dag waarop de betrokkene de leeftijd van 65 jaar bereikt. Voor de toekomstige praktijk geldt dat alleen degenen die op of na 1 januari 2020 de leeftijd van 65 jaar bereiken van deze ‘vervroegingsmogelijkheid’gebruik kunnen maken. Als de AOW-leeftijd conform de algemene verwachting in 2025 op 67 jaar ligt kan het AOW-ouderdomspensioen maximaal 2 jaar eerder ingaan.Dit betekent dat indien de AOW-leeftijd in 2025 wordt verhoogd naar 67 jaar de mensen die in 1959 zijn geboren in 2026 op 67-jarige leeftijd hun pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Indien zij hun AOW-ouderdomspensioen op 65-jarige leeftijd (in 2024) willen laten ingaan worden geconfronteerd met een korting van 13%. Indien zij hun AOW-ouderdomspensioen op 66 jaar (in 2025) willen laten ingaan, is dat 1 jaar eerder. Gevolg: een korting van 6,5% op het netto AOW-ouderdomspensioen. Mocht de AOW-leeftijd in de nog verdere toekomst nog verder verschuiven dan 67 jaar, dan blijft het aantal jaren dat het AOW-ouderdomspensioen eerder kan ingaan volgenshet wetsvoorstel maximaal 2 jaar. Het kortingspercentage dat bij vervroeging wordt toegepast wijkt sterk af van het verhogingspercentage dat bij uitstel van het AOW-ouderdomspensioen van toepassing is.
Bruto en netto korting
Daar waar het verhogingspercentage bij uitstel van het AOW-ouderdomspensioen is gebaseerd op het bruto AOW-ouderdomspensioen is het kortingspercentage bij vervroeging van het AOW-ouderdomspensioen gebaseerd op het netto AOW-ouderdomspensioen. Dit laatste laat zich verklaren uit het feit dat de AOW-gerechtigde tot de geldende AOW-leeftijd over zijn inkomen AOW-premie is verschuldigd en daarna niet. Hiervoor wordt gecompenseerd in de vorm van een hoger AOW-ouderdomspensioen. Deze compensatie is tijdelijk en geldt alleen voor de periode dat het AOW-pensioen eerder is ingegaan. Op deze wijze ondervindt de betrokkene bij het eerder opnemen van de AOW geen nadeel van de AOW-premieheffing die geldt voordat de AOW-gerechtigde leeftijd is bereikt. Het toepassen van een korting van 6,5% over het bruto AOW-ouderdomspensioen zou er toe leiden dat het netto-inkomen voor de AOW-leeftijd flink zou afwijken van het netto-inkomen na de AOW-leeftijd. In plaats daarvan wordt het kortingspercentage van 6,5 toegepast op het netto-inkomen.Gegeven het huidige belasting- en premieregime zou het op het bruto AOW-ouderdomspensioen toe te passen kortingspercentage 7,2% bedragen voor elk jaar dat de betrokkene eerder stopt met werken. Een korting van 7,2% op het bruto AOW-ouderdomspensioen komt gemiddeld overeen met een korting van 6,5% op het netto ouderdomspensioen. HetAOW-ouderdomspensioen een half jaar eerder opnemen leidt dus tot een bruto verlaging van 3,6% en twee jaar eerder opnemen tot een verlaging van bruto 14,4%.
De hiervoor besproken verhoging(bij uitstel) of korting(bij vervroeging) heeft alleen betrekking op het deel van het AOW-ouderdomspensioen dat op dat moment ingaat. Het voorgaande blijkt uit het volgende voorbeeld.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Voorbeeld
Uitgangspunten:
* In dit voorbeeld ligt de AOW-leeftijd op 66 jaar (situatie vanaf 2020).
* Betrokkene laat zijn AOW-ouderdomspensioen voor de helft (vervroegd)ingaan op 65 jaar en 6 maanden en op twee andere momenten(66 jaar en 67 jaar) het resterende deel van het AOW-ouderdomspensioen (in delen van resp. 30% en 20%).
Uitwerking:
Op het gedeeltelijk vervroegde AOW-ouderdomspensioen van 50% wordt een bruto kortingspercentage van 3,6 toegepast(=0,5*7,2%=3,6%) Een kortingspercentage dat dus uitsluitend betrekking heeft op de ingegane 50% van het AOW-ouderdomspensioen.
Op 66-jarige leeftijd neemt betrokkene nog eens 30% van zijn AOW-ouderdomspensioen op. Aangezien 66 jaar de geldende AOW-leeftijd is voor de betrokkene geldt voor deze 30% geen kortings- of verhogingspercentage.
Op 67-jarige leeftijd laat betrokkene de resterende 20% van het AOW-ouderdomspensioen ingaan. Aangezien dit deel van het AOW-ouderdomspensioen een jaar later is ingegaan dan de geldende AOW-leeftijd van 66 jaar wordt voor dit deel van het AOW-ouderdomspensioen een bruto verhogingspercentage van 6,5% toegepast.
De betrokkene in dit voorbeeld heeft vanaf zijn 67-ste een AOW-ouderdomspensioen dat is samengesteld uit drie bedragen:
* op 50% wordt een korting toegepast van 3,6%: (50%* 96,4%);
* op 30% wordt geen korting toegepas (30% * 100%)t;
* op 20% wordt een verhoging toepast van 6,5%: (20%* 106,5%)
Eindresultaat:
In totaal ontvangt de betrokkene wanneer het volledig AOW-ouderdomspensioen is ingegaan een uitkering van 99.5%. In aanvulling hierop ontvangt betrokkene op 65-jarige leeftijd ook de compensatie in verband met betaalde AOW-premie(NB. Het is volgens het wetsvoorstel mogelijk dat het (gedeeltelijk) uitstel van het AOW-ouderdomspensioen leidt tot een uitkering van meer dan 100%).
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
