ExpertKennis
Werkdruk en werkstress
Definities
Werkdruk is een van de vormen van psychosociale arbeidsbelasting. Deze laatste term is in de arbeidsomstandighedenwet geformuleerd als: de factoren seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en werkdruk in de arbeidssituatie die stress teweeg brengen.
Op Arboportaal, de site van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, worden werkdruk en werkstress als volgt omschreven:
Werkdruk ontstaat wanneer u werknemer gedurende langere tijd zijn werk niet binnen de gestelde tijd kan uitvoeren. De balans is zoek tussen hoeveelheid werk (belasting) die uw werknemer verricht en de hoeveelheid activiteiten (belastbaarheid) die hij of zij kan verrichten. Wanneer iemand in uw bedrijf werkdruk ervaart, weet hij vooraf al, dat het werk niet zal lukken. Tóch zal hij of zij proberen dat het wél lukt. Dat is op den duur slecht voor de gezondheid. Het kan zelfs leiden tot werkstress.
Werkstress is een situatie van langdurige psychische overbelasting. Die ontstaat wanneer iemand langere tijd niet aan gestelde eisen kan voldoen. Werkstress kan leiden tot langdurig ziekteverzuim. Gevolgen van werkdruk en werkstress zijn hoge bloeddruk en slecht slapen, kans op hart- en vaatziekten, depressies en burn-out. Ook RSI is een verschijnsel van werkdruk of werkstress. Dit is het geval in combinatie met repeterende arbeid, beeldschermwerk of met te lang zitten in dezelfde houding.
De arbowet
De werkgever moet er voor zorgen dat psychosociale belasting, zoals werkdruk, geen gevaar oplevert voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers. Met de RI&E en Plan van Aanpak worden risico's geinventariseerd en beoordeeld en worden maatregelen om werkdruk te voorkomen of te beperken benoemd. Deze maatregelen moeten worden besproken met de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging.
Het is ook belangrijk bij te houden welke maatregelen tegen werkdruk zijn genomen, en of de maatregelen effectief zijn. Ook moeten werknemers voorlichting krijgen over deze maatregelen.
Verder is de werkgever verplicht om een preventief beleid te ontwikkelen om werkdruk tegen te gaan en moet de werkgever werknemers met werkdruk of werkstress begeleiden.
Wat moet de werkgever nog meer doen?
De werkgever moet letten op de inrichting van de werkplek; bijvoorbeeld door het gebruik van ergonomische hulpmiddelen zodat uw werknemers niet (te lang) in eenzelfde gespannen houding werken. Verder moet hij letten op de organisatie van de werkzaamheden; bijvoorbeeld door afwisselende werkzaamheden en voldoende pauzes. Een duidelijke taak en functie omschrijving van uw werknemers kan daar ook aan bijdragen. Ook het vastleggen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden draagt bij aan vermindering van de werkdruk.
Voorkomen van werkdruk
Op Arboportaal worden verder de volgende tips gegeven om werkdruk te voorkomen:
- maak het onderwerp stress bespreekbaar;
- geef uw werknemers de mogelijkheid om zich te laten bijscholen;
- houd regelmatig een open werkoverleg: daardoor neemt de betrokkenheid van de werknemers en de kwaliteit van het werk toe;
- houd rekening met een hersteltijd na geleverde prestaties en let op overschrijdingen van de werktijd;
- plan het werk ruim op tijd en maak een werkindeling die voor iedereen duidelijk en haalbaar is; schep een sfeer waarin de privé-omstandigheden van de medewerkers op het werk bespreekbaar zijn;
- ondersteun de werknemers bij emotioneel ingrijpende gebeurtenissen (agressieve klanten, conflicten, ongelukken);
- zorg voor een inloopspreekuur van de bedrijfsarts of de maatschappelijk werker, zodat werknemers bijtijds aan de bel kunnen trekken.
Vaststellen werkdruk
Een werkgever die wil nagaan hoe hoog de werkdruk binnen zijn bedrijf is, kan onder andere bij zijn arbodienst of bedrijfsarts terecht voor vragenlijsten voor werknemers. Hieronder staan ook een aantal links met testen en tips.
Links:
www.arbo.nl (o.a. veel voorkomende oorzaken werkdruk en oplossingen)
www.psychischenwerk.nl (tests en tips)
www.nuevenniet.com (tests)
www.arbobondgenoten.nl (tests en tips)
