ExpertKennis

11-10-2011

Wanneer bent u als ondernemer aansprakelijk?

Als ondernemer kunt u op verschillende gebieden aansprakelijk gehouden worden. In onderstaand artikel leg ik uit hoe die aansprakelijkheid in de praktijk werkt en hoe deze beperkt, c.q uitgesloten kan worden. Van aansprakelijkheid voor personeel tot aan aansprakelijkheid voor gebouwen.

Als ondernemer loopt u risico. U kunt bijvoorbeeld aansprakelijk zijn als u bij de uitoefening van uw bedrijf schade toebrengt aan derden.

U kunt met verschillende vormen van aansprakelijkheid te maken krijgen:

• Aansprakelijkheid bij het niet nakomen van een contract
  U kunt aansprakelijk zijn als u een verplichting uit een contract niet volledig nakomt. U kunt dan namelijk een wanprestatie gepleegd hebben en uit hoofde hiervan schadeplichtig worden geacht.
• Aansprakelijkheid op grond van de wet
  U kunt aansprakelijk zijn voor schade die u met een bepaalde handeling aan derden toebrengt. Ook als u iets nalaat wat u had behoren te doen kunt u aansprakelijk zijn. Daarnaast kunt u aansprakelijk zijn voor schade veroorzaakt door personen of goederen die onder uw verantwoordelijkheid vallen. Als werkgever bent u bijvoorbeeld aansprakelijk voor schade die uw personeel veroorzaakt.

Er zijn globaal twee soorten aansprakelijkheid te onderscheiden, te weten: risicoaansprakelijkheid en schuldaansprakelijkheid.

Schuldaansprakelijkheid

Als er wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden, is sprake van schuldaansprakelijkheid:

· Er is sprake van onrechtmatig handelen. Dat wil zeggen dat er wordt gehandeld in strijd met de zorgvuldigheidseisen die mogen worden verwacht ten opzichte van personen en goederen van anderen.

· Er is schuld aan het plaatsvinden van dat onrechtmatig handelen.

· Er is schade die het gevolg is van het onrechtmatig handelen.

Risicoaansprakelijkheid

Behalve voor schade die u zelf veroorzaakt, kunt u op grond van de wet ook aansprakelijk worden gehouden voor schade die door een andere oorzaak is ontstaan.

De volgende oorzaken worden hierbij onderscheiden: 

· Aansprakelijkheid voor personeel.

· Aansprakelijkheid voor niet-ondergeschikten.

· Aansprakelijkheid voor gebouwen.

· Als producent voor schade die is veroorzaakt door een gebrek in jouw producten.

· Aansprakelijkheid voor milieuschade.

· Als werkgever voor schade die jouw werknemers oplopen tijdens hun werkzaamheden.

Hieronder licht ik deze aansprakelijkheid op enkele punten nader toe.

Voor personeel

Als één van uw personeelsleden een onrechtmatige daad pleegt tijdens werk, bent u als werkgever in beginsel aansprakelijk, althans kunt u aansprakelijk worden gesteld. Wat een onrechtmatige daad is, staat hierboven beschreven. U bent dan weliswaar niet persoonlijk schuldig aan het voorval maar wel moet u de eventuele schade vergoeden. Zelfs wanneer de werknemer schuld heeft aan de schade, bijvoorbeeld wanneer hij geen voorrang heeft verleent en daardoor zijn bedrijfsauto in de prak rijdt, kunt u als werkgever verantwoordelijk zijn. Uitzondering op deze regels is wanneer de werknemer met opzet of roekeloosheid de schade heeft veroorzaakt.

Voor niet-ondergeschikten

Indien u als opdrachtnemer iemand anders inhuurt en deze derde partij een ‘onrechtmatige daad’ pleegt, bent u in beginsel ook aansprakelijk. Wanneer bijvoorbeeld een onderaannemer bij de uitvoering van een werk schade toebrengt aan een derde, is (ook) de hoofdaannemer aansprakelijk.

Voor gebouwen

Als ondernemer bent u aansprakelijk voor de schade die uw gebouwen kunnen toebrengen aan anderen. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer iemand schade ondervindt door achterstallig onderhoud of een bouwkundig gebrek van het gebouw. Dit is bijvoorbeeld als een loszittende dakpan naar beneden valt en schade aanricht.

Voor producten

Wie een product op de markt brengt is aansprakelijk als dat product gebreken heeft waardoor schade aan derden ontstaat. Productaansprakelijkheid gaat dus echt over door het product veroorzaakte schade en niet over het kapotte product zelf. Als een product (te snel) kapot gaat, is de regeling niet van toepassing. 

Voor milieu

Milieuschade omvat schade door verontreiniging van bodem, lucht of water, hinder (bijv. geluid, stank, visuele hinder) en ecologische schade. De overheid kan de vervuiler hiervoor aansprakelijk stellen.

Opgelopen schade personeel

Een werkgever moet zorgen dat zijn of haar personeel veilig kan werken. Hiervoor moet u als werkgever maatregelen treffen, bijvoorbeeld veilige machines en eventuele beschermingsmiddelen. Komt de werkgever zijn verplichtingen niet of niet naar behoren na, dan kan hij aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade.

Beperken van aansprakelijkheid 
U kunt uw aansprakelijkheid op verschillende manieren beperken. Bijvoorbeeld door algemene voorwaarden op te stellen of door verzekeringen af te sluiten. Ook kunt u een rechtsvormkiezen waarmee u uw aansprakelijkheid beperkt.

Senior jurist bij De Raadgevers Bedrijfsjuristen

Heeft u vragen over aansprakelijkheid? Stel ze gerust!

Plaats op: