ExpertKennis
Sociale premies
Inleiding
In de aanloop naar de nieuwe premies 2012 is dit het moment om nog eens stil te staan bij wat sociale premies nu precies inhouden en waarom ze worden betaald en door wie.
Sociale premies, of premies sociale verzekeringen, worden geheven in verband met sociale verzekeringen. Er zijn twee categorieën: premies volksverzekeringen en premies werknemersverzekeringen. De premies zijn wettelijk verplicht en worden afgedragen door degene bij wie de verzekerde in dienst is.
Volksverzekeringen
Nederland kent de volgende volksverzekeringen:
- AOW (Algemene Ouderdomswet)
- AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten)
- Anw (Algemene Nabestaandenwet)
De premie volksverzekeringen is een percentage van het inkomen uit Box 1 en wordt over een vast maximumbedrag berekend. De hoogte van dit maximumbedrag (2010: € 32.735) én de premie wordt jaarlijks aangepast.
Iemand die geen inkomen heeft, of alleen in andere boxen, is wel verzekerd, maar hoeft geen premies te betalen.
De premie volksverzekeringen wordt op twee manieren afgedragen:
1. Bij inkomen uit werk en woning: Via de aanslag inkomstenbelasting / premie volksverzekeringen.
2. Bij loondienst: Werkgever houdt iedere maand de premie in op het loon en draagt deze af aan de Belastingdienst, die dat bedrag weer met de aanslag inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen verrekent.
Werknemersverzekeringen
Nederland kent de volgende werknemersverzekeringen:
- Werkloosheidswet (WW);
- Ziektewet (ZW);
- Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA);
- Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO).
De premie voor de WW bestaat uit:
- Deel voor Algemeen werkloosheidsfonds (WW-Awf)
- Deel voor sectorfonds (sectorpremie*)
- Deel voor kinderopvang (opslag op de sectorpremie*)
- Deel voor de ZW (opslag die verwerkt zit in de sectorpremie*)
* Alle ondernemingen zijn voor de werknemersverzekeringen verdeeld over sectoren, die zelf bestaan uit een of meer bedrijfs- of beroepstakken of gedeelten daarvan.
De ZW-uitkeringen ofwel vangnetuitkeringen worden bekostigd via de premie voor het WW-Awf, de sectorpremie en de Ufo-premie voor overheidswerkgevers. De premie voor de WIA bestaat uit de basispremie IVA en WGA en een gedifferentieerde premie WGA. De premie voor de WAO bestaat uit een basispremie en een uniforme premie. Op prinsjesdag 2010 is bekend gemaakt dat deze laatste premie vanaf 2011 nihil zal zijn.
De premies bestaan uit werknemerspremies en werkgeverspremies of beter gezegd bestonden. Afgezien van de inkomensafhankelijke bijdrage voor het Zorgverzekeringsfonds (Zvf) bestaan er met het op nihil stellen van het werknemersdeel van de Awf-premie, geen werknemerspremies meer op dit moment. Premies werknemersverzekeringen zijn dus in feite werkgeverspremies die de werkgever voor iedereen die jonger is dan 65 jaar berekend over het loon. Voor uitkeringsgerechtigden doet het UWV of een andere uitkeringsinstantie dat. Dit wordt gedaan in de hoedanigheid van fictief werkgever. De premies zijn met andere woorden een percentage van het premieloon (het loon voor de sociale verzekeringen) per tijdvak. Daarbij wordt per werknemer rekening gehouden met het maximumpremieloon (maximumbedrag waarover premies worden berekend. In 2010: € 48.715,65) en de franchise (loon waarover geen premie wordt berekend).
Voor een 50-plusser hoeft geen basispremie WAO/WIA te worden betaald. Bij langdurig zieken of gehandicapte werknemers kan soms korting op de premies worden toegepast. Als werk wordt uitbesteedt aan een onderaannemer geldt de Wet ketenaansprakelijkheid. Degene die uitbesteedt blijft dan aansprakelijk voor de betaling van loonbelasting en premies van de onderaannemer.
Het is ten slotte de werkgever of de uitkeringsinstantie die de premies werknemersverzekeringen afdraagt aan de belastingdienst.
Eigenrisicodrager
Eigen risicodragers voor de WAO en/of de WGA betalen geen uniforme WAO rekenpremie (die zoals gezegd vanaf 2011 nihil zal zijn) en/of geen gedifferentieerde WGA-premie. Uiteraard is de keerzijde dat eigen risicodragers wel zelf de uitkeringen moeten betalen. Uiteraard is het alleen nog maar mogelijk om eigen risicodrager voor de WGA te worden.
