ExpertKennis
Schuldhulpverlening?
Re-integratie specialist Keerpunt licht regelmatig een veelvoorkomende vraag toe, waarbij zowel naar de theorie als de praktijk wordt gekeken. Deze week: Er wordt beslag gelegd op het loon van mijn werknemer. Het gaat zichtbaar slechter met hem en ik vrees dat hij zich langdurig ziek zal melden. Wat kan ik als werkgever doen?
Financiële schulden vormen een groeiend maatschappelijk probleem. De stichting expertisecentrum re-integratie (STECR) heeft in september 2011 een werkwijzer schuldhulpverlening uitgebracht. Keerpunt helpt u schuldproblematiek eerder te signaleren en adviseert wat u als werkgever kan doen om grotere problemen te voorkomen.
Ruim 1,89 miljoen – een kwart van de Nederlandse - huishoudens heeft een betalingsachterstand. Dat kan dan gaan van een roodstand tot een creditcardschuld. Uit het rapport ‘Huishoudens in de rode cijfers’ blijkt dat ruim 13 procent van de huishoudens met problematische schulden te maken heeft.
Een problematische schuld is minimaal E 3000 en mensen komen er zonder professionele hulp niet uit. Schuldeisers weigeren een regeling te treffen. De werkwijzer schuldhulpverlening beschrijft de aanpak van problematische schulden in 3 stappen: preventie, schuldhulpverleningsproces en nazorg. Keerpunt adviseert over wat de werkgever hier mee kan.
Voorbeeld: een 37-jarige werknemer blijkt al jarenlang gokverslaafd. Als gevolg daarvan is hij diep in de schulden geraakt. Voor zijn werkgever heeft hij het altijd verborgen weten te houden, maar er wordt nu door schuldeisers beslag op een deel van zijn loon gelegd. Door deze situatie staat ook zijn relatie onder spanning. Op het werk is hij prikkelbaar en functioneert hij slecht. De werkgever belt de casemanager van Keerpunt om raad.
Preventie
Het vroegtijdig herkennen van financiële problemen is cruciaal. Het kan een hoop ellende voorkomen. De werkwijzer schuldhulpverlening noemt een aantal signalen voor het herkennen van schulden zoals het vragen om een voorschot; bezoek van deurwaarders aan de loonadministratie; verruiming van secundaire arbeidsvoorwaarden; verminderd functioneren en prikkelbaarheid op het werk.
Het is vervolgens zaak om de problematiek bespreekbaar te maken en aan te pakken. Een van de grootste drempels daarbij is schaamte. Een casemanager van Keerpunt adviseert de werkgever hoe zo’n gesprek te voeren en neemt contact op met de werknemer.
Vervolgens
is een belangrijke tip bij de aanpak het zoeken naar samenwerking met andere
organisaties zoals de gemeente,
hulpinstanties of de arbodienst. Een
werkgever kan in deze preventieve fase door alert optreden voorkomen dat de
problematiek escaleert. Als werkgever merkt u mogelijk de genoemde signalen op.
Schulden zijn vaak oorzaak of gevolg van andere problemen bijvoorbeeld in de
relatiesfeer, verslavingsgedrag of zaken uit het verleden. Een schuld kan als
gevolg hebben dat een werknemer langdurig uitvalt. Laat u adviseren door een
casemanager van Keerpunt over de mogelijkheden tot doorverwijzing naar
instanties en hulpverlening.
Schuldhulpverleningsproces
Als
schuldeisers niet bereid zijn een regeling te treffen, het zogenaamde
minnelijke traject via de gemeente, kan de rechter toegang verlenenen tot de
Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp). Zo’n traject duurt maximaal
drie jaar. De rechter bepaalt voor de
schuldenaar het bestaansminimum. Al het overige wat iemand verdient of
bijvoorbeeld krijgt uit een erfenis gaat naar het aflossen van de schulden.
Dus eerst wordt via de schuldhulpverlener – van de Gemeente – de schuldeisers een voorstel gedaan hoe ze (een deel van) hun geld in termijnen kunnen terugkrijgen, dat is het minnelijk traject. Als dat niet lukt en de rechter bepaalt de afbetalingsregeling kunnen de schuldeisers na die periode van maximaal drie jaar geen claim meer leggen.
Nazorg
De derde stap is de nazorg. Een periode van drie jaar schulden aflossen is extreem belastend. Steun en aandacht van bijvoorbeeld de werkgever is onontbeerlijk. In het voorbeeld van de 37-jarige werknemer verwees de bedrijfsarts in overleg met Keerpunt naar psychologische begeleiding. Op die manier kan verslavingsgedrag doorbroken worden om niet weer in dezelfde valkuil te stappen.
Besparing
Op dit moment wordt het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening voorbereid. Daarin staat expliciet de rol van preventie en nazorg in de schuldhulpverlening. Geheel in lijn met het kabinetsbeleid staat de eigen verantwoordelijkheid van de werknemer centraal.
Als werkgever kunt u met hulp van Keerpunt voorkomen dat schuldproblematiek escaleert en dat een klein bedrag snel oploopt tot een flinke schuld. Dat scheelt u als werkgever in produktieverlies en potentieel langdurig verzuim.
Bron: STECR werkwijzer schuldhulpverlening september 2011
Raad voor rechtsbijstand
