ExpertKennis
Pensionadoheffing blijft de gemoederen flink bezig houden
De financiële gevolgen van de per 1 januari 2006 ingevoerde Zorgverzekeringswet(Zvw) blijven niet beperkt tot inwoners van Nederland,maar zijn grensoverschrijdend en ingrijpend. Voor degenen die vanuit Nederland een AOW en/of Anw en/of WAO en/of pensioen- en/of lijfrente-uitkering ontvangen en daarover een Zvw-bijdrage zijn verschuldigd, de zogenoemde pensionadoheffing. Sinds de invoering van de Zvw zijn zij door de pensionadoheffing aanmerkelijk duurder uit.
Weerstand tegen pensionadoheffing
Van meet af aan( 1 januari 2006) heeft de pensionadoheffing en vooral haar financieel beslag veel weerstand bij de betrokkenen opgeroepen. Wat leidde tot talrijke juridische procedures tot aan het Europees Hof van Justitie toe.
Dit Hof oordeelde op 14 oktober 2010 dat de pensionadoheffing die Nederland oplegt verenigbaar is met Europees recht, tenzij zou hieruit zou blijken dat de rechten uit de Zvw voor pensionado’s slechter zijn geregeld dan die van Nederlands ingezetenen. Het Europees Hof verzocht de Centrale Raad van Beroep (CRvB) het laatste aspect nog te onderzoeken. Hierover loopt momenteel een procedure bij de CRvB.
De pensionado’s hebben ook op andere wijze actie ondernomen tegen de voor hen financieel bezwaarlijke pensionadoheffing. Zij hebben zich via hun daartoe in het leven geroepen belangenbehartiger, de Stichtingbelangenbehartiging Nederlandse gepensioneerden in het buitenland (SBNGB) over hun specifieke probleem beklaagd bij de Nationale Ombudsman.
De Nationale Ombudsman
Deze klacht was voor de Nationale Ombudsman reden om per brief op 12 april 2011 de ernst en urgentie van het pensionadoheffingsprobleem onder de aandacht van de Tweede Kamer te brengen. Dit nadat zijn eerder aanbod te bemiddelen tussen het ministerie van VWS en de SBNGB door het ministerie was afgewezen in verband met de lopende procedure bij de CRvB (met als inzet: “zijn de Zvw rechten van pensionado’s slechter geregeld dan die van Nederlands ingezetenen?”). Vanwege deze procedure zag het ministerie geen reden om in actie te komen.
De Nationale Ombudsman stelde in zijn brief van 12 april dat Nederlanders die in het buitenland wonen sinds de invoering van de Zvw in 2006 geen behoorlijke zorgverzekering tegen een redelijk tarief hadden kunnen afsluiten. Juist voor deze groep ouderen is een goede zorgverzekering van groot belang had de SBNGB bij hem geklaagd. In veel Europese landen zien de pensionado’s zich geconfronteerd met een onvolledige dekking van de zorgverzekering in hun woonland met het risico van hoge zorgkosten. Zij kunnen zich niet of alleen tegen een zeer hoge premie aanvullend verzekeren, omdat zij door hun leeftijd een duur risico vormen.
Vooral degenen die in 2006 al in het buitenland woonden zijn hierdoor volgens de SNGB in de problemen gekomen. In een beperkt aantal gevallen zag een financieel getroffen pensionado zich zelfs genoodzaakt om naar Nederland te remigreren.
Toepassingsbereik grensoverschrijdende Zvw
In de dagelijkse praktijk leidt het inwonerschap in het buitenland en het ontvangen van een WAO en/of Anw en/of AOW en/of pensioen- en/of lijfrente-uitkering vanuit Nederland in een groot aantal gevallen tot een wettelijk verplichte inhouding van de Zvw-bijdrage op deze uitkering(en).
De in Nederland gevestigde uitvoerder is wettelijk verplicht een Zvw-bijdrage in te houden op een AOW en/of pensioen- en/of lijfrente-uitkering aan een inwoner van:
(1) één van de overige 26 lidstaten van de Europese Unie(EU);
(2) niet EU-lidstaten, zoals Bosnië-Herzegovina, Kaapverdië, Kosovo, Montenegro, Vojvodine, IJsland, Liechtenstein, Macedonië, Marokko, Servië, Turkije, Zweden en Zwitserland.
Bestaansreden grensoverschrijdende Zvw-bijdrage
Nederland motiveert de inhouding van de Zvw-bijdrage op de WAO- en/of Anw- en/of AOW- en/of pensioen- en/of lijfrente-uitkering als volgt.
De pensioen- en/of lijfrentegerechtigden die in één van de in de vorige paragraaf genoemde landen wonen hebben in hun woonland aanspraak op medische zorg ten laste van Nederland. De betrokkenen zijn daarvoor op hun beurt in Nederland een Zvw-bijdrage verschuldigd die worden geïnd in de vorm van een pensionadoheffing.
De inhoudingsplicht in verband met de grensoverschrijdende Zvw bijdrage is wettelijk toebedeeld aan de in Nederland gevestigde pensioen- en/of lijfrenteuitvoerder(inclusief de Sociale Verzekeringsbank en het Uitvoeringsorgaan Werknemersverzekeringen).
Die deze inhoudingsplicht in opdracht van het College voor Zorgverzekeringen(CVZ) moeten uitvoeren.
In de Zvw vastgelegd dat het bezwaar maken tegen deze specifieke heffing door pensionado’s dient te geschieden bij het CVZ, Team bezwaar buitenland, Postbus 320, Diemen.
Samenstelling Zvw-bijdrage
Met ingang van 1 januari 2011 bestaat de door de pensionado verschuldigde Zvw-bijdrage uit maximaal drie onderdelen:
(1) een inkomensafhankelijke component Zvw ter grootte van 5,65% over een jaarlijks bijdrage-inkomen van maximaal € 33.427,-. Voor WAO-, Anw- en AOW-uitkeringen bedraagt de inkomensafhankelijke component Zvw in 2011 7,75%. De inkomensafhankelijke bijdrage is daarmee qua financieel beslag gelijk aan die op inwoners van Nederland van toepassing is;
(2) een inkomensafhankelijke component AWBZ van 12,15% over maximaal € 33.485,-. Dit laatste bedrag is het maximum van de eerste schijf die van toepassing is op bejaarden.
(3) een nominale component van € 114,50 per maand. Dit laatste is afhankelijk van de persoonlijke situatie van de betrokken pensionado. De inhouding en afdracht van de nominale premie eindigt bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd.
Niet alleen de hoogte van de Zvw-bijdrage is van belang. Ook het type uitkering dat vanuit Nederland aan de pensionado wordt verricht en waar op grond van de grensoverschrijdende Zvw door de betrokken (Nederlandse) uitvoerder dient op te worden ingehouden.
In bijgaand schema wordt de heffing van de grensoverschrijdende Zvw-bijdrage gepresenteerd, zoals deze met ingang van 1 januari 2011 luidt per uitkeringscategorie (bron: Handleiding broninhouders 2011).
==========================================================
Schema uitkeringscategorieen waar de grensoverschrijdende Zvw-bijdrage op wordt ingehouden
A. WAO-, Anw- en AOW-uitkeringen aan buitenlands begunstigden:
(1) de inkomensafhankelijke component Zvw bedraagt 7,75% over maximaal € 33.427,-
(2) de inkomensafhankelijke component AWBZ bedraagt 12,15% over maximaal € 33.485,-
(3) de nominale component bedraagt € 114,50 per maand.Is niet verschuldigd bij eenAOW-uitkering;
B. Pensioenen uitgekeerd aan buitenlands begunstigden jonger dan 65 jaar, exclusief VUT-uitkeringen:
(1) de inkomensafhankelijke component Zvw bedraagt 5,65% over maximaal € 33.427,-;
(2) de inkomensafhankelijke component AWBZ bedraagt 12,15% over maximaal € 33.485,-;
(3) de nominale component bedraagt € 114,50 per maand.
C.1 VUT-uitkeringen ingegaan voor 1 januari 2006:
(1) de inkomensafhankelijke component Zvw bedraagt 7,75% over maximaal € 33.427;
(2) de inkomensafhankelijke component AWBZ bedraagt 12,15% over maximaal € 33.485;
(3) de nominale component bedraagt € 114,50;
C.2 VUT-uitkeringen ingegaan op of na 1 januari 2006:
(1) de inkomensafhankelijke component Zvw bedraagt 5,65% over maximaal € 33.427,-;
(2) de inkomensafhankelijke component AWBZ bedraagt 12,15% over maximaal € 33.485,-;
D. Levenslang ouderdomspensioen aan buitenlands begunstigden(vanaf leeftijd 65):
(1) de inkomensafhankelijke component Zvw bedraagt 5,65% over maximaal € 33.427,-;
(2) de inkomensafhankelijke component AWBZ bedraagt 12,15% over maximaal € 33.485,-.
E. Invaliditeits-, partner- en wezenpensioenen aan buitenlands begunstigden:
(1) de inkomensafhankelijke component Zvw bedraagt 5,65% over maximaal € 33.189,-; (2) de inkomensafhankelijke component AWBZ bedraagt 12,15% over maximaal € 33.485,-.
F. Lijfrente-uitkeringen(inclusief stamrechtuitkeringen) aan buitenlands begunstigden:
(1) de inkomensafhankelijke component Zvw bedraagt 5,65% over maximaal € 33.189,-;
(2) de inkomensafhankelijke component AWBZ bedraagt 12,15% over maximaal € 33.485,-.
================================================================
Invloed woonlandfactor
Om de voor de pensionado te betalen Zvw-bijdrage in balans te brengen met de kosten van zorg in het woonland wordt sinds 2006 gebruik gemaakt van een woonlandfactor. Deze woonlandfactor die per woonland van de pensionado wordt vastgesteld en jaarlijks in november in de Staatscourant wordt gepubliceerd heeft in het algemeen flinke invloed op de uiteindelijke hoogte van de door een pensionado verschuldigde Zvw-bijdrage. En wel omdat alle drie de componenten van deze bijdrage ermee moeten worden vermenigvuldigd. De financiële gevolgen van de door de pensionado worden door toepassing van de woonlandfactor in het algemeen verzacht.
Dit mag blijken uit het volgende voorbeeld
==============================================================
Stel:
Een inwoner van Spanje geniet maandelijks een door Nationale-Nederlanden uitgekeerd levenslang ouderdomspensioen van € 2.000,-- . Daarop wordt een inkomensafhankelijke Zvw-bijdrage (2011: 5,65%) en dito inkomensafhankelijke AWBZ-bijdrage (2011: 12,15%) ingehouden.
Zonder toepassing van de woonlandfactor zou de totale pensionadoheffing in dit voorbeld € 356,-- bedragen. Dankzij de in 2011 voor Spanje geldende woonlandfactor van 0,4073 bedraagt de uiteindelijke pensionadoheffing € 145.
De minister heeft de Nationale Ombudsman laten weten dat zij de hoogte van de pensionadoheffing redelijk vindt door toepassing van de woonlandfactor: wie weinig dekking heeft betaalt immers een lage Zvw-bijdrage.
===============================================================
Reactie Nationale Ombudsman
De Nationale Ombudsman is het met de minister eens dat door toepassing van de woonlandfactor de hoogte van de pensionadoheffing is aangepast aan de dekking van de woonlandverzekering en daarmee op een redelijk niveau ligt. Tegelijkertijd vraagt de Nationale Ombudsman zich echter af wat Nederlandse 60 plussers in het buitenland hebben aan een goedkope zorgverzekering met een onvolledige dekking. De Nationale Ombudsman betoogt dat juist omdat zij ouder zijn en zich niet kunnen bijverzekeren deze 60-plussers een zorgverzekering met volledige basisdekking nodig hebben. En daarnaast ook nog een goede aanvullende verzekering. Wanneer je in Nederland woont zijn beide zaken goed geregeld, maar niet als je emigreert naar bijvoorbeeld Spanje.
Volgens de Nationale Ombudsman leidt dit aspect tot ongerechtvaardigde verschillen zoals het Europees Hof van Justitie in haar uitspraak van 14 oktober 2010 heeft bepaald.
Het laatste woord is nu aan de CRvB….
