ExpertKennis
Nieuwe spaarfaciliteit vervangt levensloop- en spaarloonregeling
Het kabinet wil in 2013 een nieuwe spaarfaciliteit invoeren, het zogenoemde vitaliteitssparen. Deze nieuwe spaarregeling moet in de plaats komen van de huidige levensloopregeling en spaarloonregeling, welke zullen worden afgeschaft.
Vitaliteitspakket
Het vitaliteitssparen is een van de maatregelen uit het vitaliteitspakket. Met het vitaliteitspakket wil het kabinet de arbeidsparticipatie en de duurzame inzetbaarheid van werkenden vergroten. Het vitaliteitspakket moet leiden tot een vereenvoudiging van het fiscale stelsel doordat vier fiscale regelingen worden afgeschaft: de arbeidskorting voor ouderen, de doorwerkbonus, de spaarloonregeling en de levensloopregeling. Daartegenover staan twee nieuwe fiscale regelingen: bovengenoemde vitaliteitsspaarregeling en een werkbonus om 62-plussers te stimuleren om te blijven werken. In het navolgende zal de werkbonus verder buiten beschouwing worden gelaten.
Fiscaal voordelig sparen
Het vitaliteitssparen is een regeling in de inkomstenbelasting en is niet alleen bedoeld voor werknemers in loondienst, maar ook voor ondernemers in de inkomstenbelasting (zzp’ers) en voor de categorie ‘resultaatgenieters’. De participanten aan de nieuwe fiscale regeling kunnen een deel van hun bruto inkomsten gaan sparen. Jaarlijks kunnen de deelnemers de stortingen in box 1 aftrekken tot maximaal 5000 euro. Het maximaal fiscaal gefaciliteerd op te bouwen vermogen bedraagt in totaal 20.000 euro. Er wordt pas belasting geheven bij opname van het tegoed. Voor het opgebouwde tegoed geldt daarnaast een vrijstelling in box 3, zodat er geen belasting hoeft te worden betaald over het (forfaitaire) rendement.
Opname
Het vitaliteitssparen is bestedingsvrij. Dit betekent dat deelnemers de vrijheid hebben om hun opgebouwde tegoeden aan te wenden op het moment dat ze behoefte hebben aan extra financiële middelen, bijvoorbeeld wegens scholing of zorgverlof. Er gelden geen beperkingen met betrekking tot de reden van het aanwenden van het spaartegoed. Tot en met 61 jaar is er bovendien geen beperking aan het maximaal op te nemen bedrag. Vanaf het jaar dat een participant op 1 januari 62 jaar oud is, geldt voor hem de beperking dat hij jaarlijks maximaal 10.000 euro kan opnemen. Met deze beperking beoogt het kabinet vervroegd voltijdpensioen tegen te gaan. Het tegoed dient vóór het bereiken van het 65e levensjaar te worden opgenomen.
Afschaffing levensloopregeling
Het kabinet wil de levensloopregeling per 2012 afschaffen, maar zorgt voor overgangsrecht dat reeds opgebouwde rechten zoveel mogelijk eerbiedigt. De levensloopregeling wordt vanaf 2012 nog opengehouden voor deelnemers die op 31 december 2011 een positief saldo op hun levensloopregeling hebben staan. Vanaf 2013 blijft de levensloopregeling alleen gelden voor deelnemers die vóór 1 januari 2013 de leeftijd van 58 jaar hebben bereikt. Deze deelnemers kunnen er ook voor kiezen om in het jaar 2013 hun levenslooptegoed geruisloos om te zetten in vitaliteitssparen. Hiermee vervalt evenwel de mogelijkheid tot deelname aan de levensloopregeling.
De overige deelnemers die een tegoed hebben opgebouwd in de levensloopregeling krijgen dit tegoed bij invoering van het vitaliteitssparen in één keer uitbetaald. Het zal echter ook mogelijk zijn het tegoed fiscaal geruisloos om te zetten in vitaliteitssparen, zodat op dat moment nog geen belastingheffing plaatsvindt over het opgebouwde levenslooptegoed. Deelnemers mogen hun volledige tegoed doorstorten, ook indien de waarde hoger is dan het maximum in vitaliteitssparen van 20.000 euro.
Afschaffing spaarloonregeling
Evenals bij de afschaffing van de levensloopregeling wordt bij de afschaffing van de spaarloonregeling rekening gehouden met reeds opgebouwde rechten. Het kabinet komt met een overgangsregeling op basis waarvan het opgebouwde vermogen in het jaar 2013 in beginsel zonder fiscale gevolgen kan worden opgenomen. Echter, deelnemers die hun tegoeden laten staan en zich aan de voorwaarden van de spaarloonregeling houden, kunnen op grond van de overgangsregeling gebruik blijven maken van de vrijstelling voor spaarloon in box 3. Het tegoed wordt vervolgens jaarlijks gedeeltelijk vrijgegeven. De huidige deblokkeringsmogelijkheden van de spaarloonregeling blijven in de overgangsperiode bestaan. De overgangsregeling vervalt in 2016 en dan zal ook de spaarloonregeling uitgewerkt zijn.
Voor- en nadelen nieuwe spaarregeling
Aan het vitaliteitssparen zijn zowel voor- als nadelen verbonden. Spaarders zijn geheel vrij om te kiezen waaraan zij hun opgebouwde tegoeden uitgeven. Ook kunnen de deelnemers zelf bepalen wanneer zij het tegoed opnemen. Het fiscale voordeel is het grootst bij opname in een periode van tijdelijke inkomensachteruitgang. Het kabinet geeft als voorbeelden een zzp’er die in een wat slechter jaar zijn tegoed uit vitaliteitssparen gebruikt ter aanvulling van zijn inkomen, of een werknemer die onbetaald verlof opneemt voor scholing of zorg en deze verlofperiode (gedeeltelijk) financieel overbrugt met uitkeringen uit vitaliteitssparen. Ook inkomensachteruitgang als gevolg van demotie, deeltijdpensioen of bij het opzetten van een eigen bedrijf kan (gedeeltelijk) worden opgevangen door vitaliteitssparen.
Een nadeel voor huidige deelnemers aan de levensloopregeling die vóór 1 januari nog niet de leeftijd van 58 jaar zullen hebben bereikt, is dat zij de mogelijkheid verliezen om met vervroegd pensioen te gaan. Door de beperking aan de maximumopname vanaf de leeftijd van 62 jaar zal het haast onmogelijk zijn om eerder te stoppen met werken.
De afschaffing van de spaarloonregeling betekent voor werkgevers dat zij geen eindheffing van 25% meer hoeven te betalen. Aan de andere kant betekent de afschaffing van de spaarloonregeling een hogere grondslag voor de premies werknemersverzekeringen. Per saldo zal dit een lastenverlichting opleveren voor werkgevers.
