ExpertKennis
Nederlander verliest pensioendebat
Vandaag start in de Tweede Kamer de begrotingsbehandeling van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. En waarschijnlijk met stip op nummer 1: het pensioen. En ondertussen zijn we een een half jaar na de ondertekening van het pensioenakkoord, een paar maanden schuldencrisis en een lage rente verder. En zijn we veel opgeschoten? Twijfelachtig. Een ding lijkt wel duidelijk: de gewone Nederlander dreigt het debat te verliezen. Niet omdat het allemaal onzekerder wordt. Nee, omdat hij het steeds minder begrijpt. Pensioen verzandt in techniek: dekkingsgraden, discontovoet etc. Onzekerheid staat centraal in een wereld die vraagt om zekerheden. "Gemiste kans", betoogt Edwin van Tricht.
Nederlanders gaan zich pas betrokken voelen bij hun eigen pensioen, als duidelijk is hoe dat pensioen eruit ziet. We moeten daarom de redeneerlijn over pensioenen omdraaien. Niet de onzekerheid centraal stellen, maar focus op wat we wel kunnen beloven. De discussie over pensioenen is steeds technischer geworden. Zelfs al zou de deelnemer de discussie inhoudelijk kunnen volgen, dan nog betekent dit niet dat hij weet waar hij aan toe is. En weten waar je aan toe bent is een voorwaarde voor betrokkenheid bij het eigen pensioen.
Absolute zekerheid. Dat is wat de gemiddelde Nederlander wil. Honderd beloven en maar negentig krijgen voelt slechter dan tachtig beloven en op dezelfde negentig uitkomen. De gewenste zekerheid bieden kan, maar dan moeten we realistisch zijn. Het pensioen kunnen we niet garanderen voor de volle honderd procent. Daarom moeten we ons committeren aan een lager percentage. Tachtig procent bijvoorbeeld. Dit pensioen is kleiner, maar wel hard. De overige twintig procent wordt de vrije individuele keuze van de deelnemer. Hij loopt over dit laatste deel weliswaar risico, maar hij heeft hier ook zelf invloed op.
Een contract in twee delen –harde garanties, en individuele keuzes – is uitvoerbaar als alternatief binnen het huidige pensioenakkoord. Het is overzichtelijk, en daarmee eenvoudig te communiceren. En, belangrijker nog, het biedt precies de combinatie die essentieel is om pensioenen dichterbij de deelnemers te brengen: maximale zekerheid, en helderheid over de rest.
Edwin van Tricht is directeur Strategie en Marketing bij Nationale-Nederlanden, Corporate Clients
