ExpertKennis

10-02-2011

Indexatielabel wordt afgeschaft

Het voor veel Nederlanders onbegrijpelijke plaatje van een stapeltje muntjes op het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) gaat verdwijnen. Van Minister Kamp mogen pensioenfondsen zelf bepalen of dit plaatje bijdraagt aan een goede informatievoorziening. Het antwoord daarop valt niet moeilijk te raden. Het plaatje, dat officieel toeslagenlabel of indexatielabel heet, is een onding gebleken.

De bedoeling was om met dit label op eenvoudige wijze aan werknemers duidelijk te maken hoe waardevast hun pensioen is. Daaraan heeft het plaatje nooit voldaan. Uit een evaluatie van het indexatielabel, uitgevoerd door TNS Nipo bleek dat maar 16% van de lager opgeleiden het indexatielabel redelijk tot goed begreep. Onder de middelbaar opgeleiden was het 32% en zelfs bij de hoger opgeleiden niet meer dan 40%. Een treurige score. Het idee van de toeslagenlabel is afkomstig van de Tweede Kamerleden Depla (PvdA) en De Vries (VVD). Een club wijze mannen uit de pensioenwereld kwam daarop met het voorstel van twee plaatjes met bootjes in hoger of lager water. Hoe lager het bootje en hoe wilder de golven, hoe slechter de ontwikkeling van het pensioen. Minister Donner grapte vorig jaar dat hij blij was dat hij dit voorstel niet had overgenomen. Anders zouden alle pensioenfondsen dit jaar een plaatje van een zinkend schip hebben moeten tonen.

Muntjes

De bootjes werden dus vervangen door muntjes in twee kolommen. In de ene kolom staan muntjes die de inflatie weergeven en in de andere kolom muntjes die aangeven hoeveel het pensioen met die inflatie meestijgt. Niet iedereen was enthousiast over dat label. Volgens werkgeversorganisatie VNO-NCW was het een plaatje dat niet zou worden begrepen. Ook de pensioenuitvoerders vonden het maar niets. Ondanks die kritiek werden de pensioenfondsen en verzekeraars verplicht vanaf 1 januari 2009 hun deelnemers en gepensioneerden te informeren over de indexatie van pensioenen door middel van het indexatielabel. Zo moesten ze inzicht krijgen in de mate waarin en de zekerheid waarmee de pensioenaanspraken en de pensioenuitkeringen worden aangepast aan de prijsstijgingen.

Uitstel door AFM

Waardevolle informatie zou je denken, zeker in deze tijd van crisis en verhalen over kortingen op pensioenen. Maar juist toen je helderheid zou verwachten kwam de AFM met de melding dat toepassing van het indexatielabel bij pensioenfondsen die onderdekking hebben voor verwarring kan zorgen. Pensioenuitvoerders mochten er daarom in 2009 zelf voor kiezen om in plaats van een toeslagenlabel een brief aan hun deelnemers te sturen. Daarmee was het indexatielabel in feite al mislukt. Nu meldt AFM de minister dat het indexatielabel onvoldoende effectief is en moet worden afgeschaft. Minister Kamp heeft in reactie hierop gezegd dat het niet de bedoeling is dat het label eerder tot verwarring dan tot bruikbare informatie voor de deelnemer leidt. Hij vindt het daarom goed dat pensioenfondsen zelf de afweging maken of het indexatielabel bijdraagt aan de kwaliteit van de informatievoorziening aan hun deelnemers. Er staat niet in zijn brief hoe het juridisch geregeld zal worden. In de Pensioenwet staat de verplichting dat de informatie over toeslagverlening moet worden uitgedrukt in een kwalitatieve en beeldende maatstaf. Waarschijnlijk komt daar binnenkort meer duidelijkheid over. Het is even afwachten hoe de minister dit gaat oplossen. Wellicht wordt besloten dat de AFM niet handhavend zal optreden, net als in 2009 is gebeurd.  

Verzekeraars

In de brief wordt niet gemeld of ook verzekeraars zelf mogen bepalen of zij het indexatielabel nog gebruiken. De meeste verzekeraars hebben het label inmiddels ingevoerd. Dat heeft de nodige tijd en geld gekost vanwege allerlei aanpassingen in IT-systemen. Waarschijnlijk weggegooid geld. Dit terwijl al vooraf gewaarschuwd was dat het label niet zou werken. Verzekeraars waren voorstander van een indexatiematrix. Helaas dachten de Tweede Kamerleden daar destijds anders over. Zij kwamen met het idee van het indexatielabel. Ben benieuwd hoe ze nu aankijken tegen het plan om het indexatielabel af te schaffen.

Plaats op: