Aandacht voor
verzuimpreventie neemt toe
Sinds de invoering van de wet verbetering Poortwachter is het verzuim, en dan vooral het langdurig verzuim, fors afgenomen. Van verzuimbegeleiding en re-integratie verschuift de aandacht langzaam naar preventie van verzuim. In eerste instantie was dit het voorkomen van verzuim door arbeidsrisico’s, o.a. door de Arboconvernanten. Meer recent is de aandacht voor een gezonde levensstijl en de motivatie van werknemers.
De overheid is hier voorstander van en ziet haar kans schoon om via de werkgevers de steeds ongezondere levensstijl van de Nederlandse (beroeps)bevolking te beïnvloeden. Ook de arbodiensten en re-integatiebedrijven zijn blij met deze trend, die hen een nieuwe inkomstenbron (kan) opleveren.
Grote bedrijven
versus MKB
Waar grote bedrijven de ontwikkeling in gang hebben gezet en zich met gezondheidsbeleid profileren als goede werkgever, kijken de MKB-bedrijven nog even de kat uit de boom.
Voor deze (schijnbare) tweedeling zijn een aantal verklaringen te geven. Ten eerste profiteren de grote bedrijven van het schaalvoordeel waardoor ze beter in staat zijn gezondheidsbeleid te ontwikkelen. Uit onderzoek blijkt wel dat dit beleid vooral gericht is op het prikkelen en neerleggen van verplichtingen bij de werknemers. Er zijn nog maar weinig bedrijven die op organisatieniveau maatregelen nemen om de vitaliteit van werknemers en de organisatie te bevorderen.
Ten tweede is het verzuim in het MKB lager dan bij grote
bedrijven en zijn kleine bedrijven vaker verzekerd voor de kosten van verzuim.
Hierdoor is de prikkel om aan verzuimpreventie te doen minder groot.
De vraag is echter of
MKB-ers nog lang een afwachtende houding kunnen aannemen?
De overheid beraadt zich op nieuwe prikkels om bedrijven en
werknemers te stimuleren aandacht te besteden aan een gezondere levensstijl van
werknemers. Vanuit de inkomensverzekeraars verplaatst de aandacht zich ook
langzaam naar preventieve dienstverlening. Dit blijkt onder andere uit het
toenemende aantal verzuimloketten, dat op verzoek van/met brancheorganisaties
wordt ingericht en het aanbieden van vergoedingen voor preventieve interventies
door inkomensverzekeraars.
Wat betekent deze
ontwikkeling voor het MKB?
Voor de kleinere werkgever betekent dit dat zij te maken krijgt met een ontwikkeling die kansen en bedreigingen biedt voor de bedrijfsvoering. Gezondheidsbeleid vraagt om een investering van de werkgever in de vorm van tijd, geld en kennis, ook als de werkgever wordt ondersteund door een brancheorganisatie en/of inkomensverzekeraar.
Er zijn tal van aanbieders en instrumenten op de markt. Nog
lang niet alle instrumenten zijn evidence-based. Het maken van een goede keuze
uit de verschillende aanbieders en instrumenten, het kunnen motiveren van
werknemers en het goede voorbeeld geven vergt een flinke investering. Juist
doordat de lijnen zo kort zijn, kan spanning ontstaan tussen werkgever en
werknemer. Aan de andere kant kan deze investering gezondere en extra
gemotiveerde werknemers opleveren.
Hoe verder?
Steeds meer praktijkvoorbeelden en verder onderzoek zullen inzicht bieden in de randvoorwaarden voor MKB-ers om effectief gezondheidsbeleid te kunnen bieden.
Voor inkomensverzekeraars ligt er, onder andere vanuit
imago- en schadelastbeheersings-perspectief ook een belang in dit proces.
Anna Marie Beerda, Stafmedewerker Sociale Zekerheid NN Inkomen
Dit artikel is een inleiding over preventie en MKB. In de
volgende artikelen zal respectievelijk de rol van de overheid, brancheorganisaties,
verzekeraars en arbo- en re-integratiedienstverleners bij het tot stand komen
van een effectief preventiebeleid voor MKB-ers worden toegelicht.