Forse afname arbeidsongevallen door aanpassing bedrijfscultuur

Programma Versterking Arbeidsveiligheid levert volop inzichten en instrumenten voor bedrijven om arbeidsveiligheid te verbeteren

Een forse daling van gemiddeld ruim 10% minder arbeidsongevallen door bewuster gedrag van de medewerkers en aanpassing van de bedrijfscultuur. En een wereldwijd uniek risicomodel om de arbeidsveiligheid optimaal binnen een bedrijf te verbeteren.
Dat zijn klinkende resultaten van het vijfjarige Programma Versterking Arbeidsveiligheid van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dat in april 2008 stopt.
Met de opgedane inzichten en instrumenten kunnen werkgevers, managers en veiligheidskundigen volop aan de slag om de arbeidsveiligheid binnen hun bedrijf te verbeteren. MKB-ers kunnen daarnaast praktische ondersteuning krijgen via pilots van Syntens.

De helft minder arbeidsongevallen bij Bavaria onder andere door medewerkers zelf onveilige situaties te laten fotograferen. Zo’n 40% minder arbeidsongevallen bij AVR - Van Gansewinkel door bijvoorbeeld managementtrainingen om veiligheidszaken richting medewerkers beter te communiceren. Twee praktijkvoorbeelden van het Programma Versterking Arbeidsveiligheid waar de resultaten niet om liegen.
In totaal zijn tweeëntwintig veiligheidsverbetertrajecten uitgevoerd bij vijftien grote bedrijven in de industrie, metaal, bouw, vijf groepen van bedrijven uit dezelfde bedrijfstak (bijvoorbeeld onderaannemers in de bouw) en bij twee bedrijventerreinen. De interventies richtten zich enerzijds op de kennis, motivatie en het gedrag van de mensen op de werkvloer en in de directie en anderzijds op de techniek, werkmethoden en organisatie. Altijd was er sprake van maatwerk en diversiteit: ieder bedrijf deed de interventies zo dat ze aansloten bij de eigen cultuur en werkwijze.

Tien tips voor verbeteren arbeidsveiligheid
De tweeëntwintig praktijkvoorbeelden hebben een top tien met tips opgeleverd hoe een bedrijf kan werken aan een betere arbeidsveiligheid op de werkvloer. Deze zijn in het kort:

·        Betrokkenheid (top)management is essentieel

·        Norm leidinggevende is norm medewerkers

·        Zoek de weerstanden en los ze op

·        Beïnvloed veiligheidsgedrag

·        Beloon goed gedrag

·        Laat medewerkers zelf nadenken

·        Los veiligheidproblemen operationeel op

·        Leer van elkaar

·        Maak resultaten zichtbaar

·        Borg de veiligheidscultuur in een structuur

Risicomodel voor optimale arbeidsveiligheid

Een wereldwijde primeur is dat het ministerie van SZW een risicomodel heeft ontwikkeld waarmee         ondernemers een advies op maat kunnen krijgen over de meest effectieve en efficiënte                         beschermingsmaatregelen bij een bepaalde investering. Zij krijgen zicht op welke risico’s binnen             hun bedrijf spelen en hoe zij deze binnen hun budget optimaal kunnen terugbrengen.
Deze database is opgesteld op basis van een diepgaande analyse van 9400 ernstige ongevallen             van de Arbeidinspectie. En op basis van een onderzoek (onder 60.000 werknemers) naar de         blootstelling van de Nederlandse beroepsbevolking aan arbeidsveiligheidsrisico’s. In 2009 komt de gebruiksvriendelijke versie beschikbaar en kunnen ondernemers via www.arboportaal.nlhet risicomodel toepassen.

Facts & figures over risico’s en oorzaken van ongevallen
Op basis van de ontwikkelde kennis zijn voor het eerst facts & figures beschikbaar over de belangrijkste oorzaken van ongevallen en preventieve maatregelen. Zo zijn de grootste risico’s voor dodelijke ongevallen: werken op een dak, werken in situaties waarbij onderdelen van machines of (bouw)materialen op personen kunnen vallen en werken op beweegbare platforms, werkbakken of liften. De onderliggende oorzaken binnen organisaties zijn in te delen in acht factoren: aandacht voor het werk, plannen en procedures, materieel en materiaal, deskundigheid, prioriteiten, communicatie, ergonomie en menskracht. Hierbij bleek aandacht voor veilig werken de belangrijkste, iets wat met interventies op cultuur en bewustzijn het best op te vangen is. Meer informatie is verkrijgbaar via

www.arboportaal.nl

Pilots voor MKB-ers
In het vierde kwartaal van 2007 zijn binnen het programma zestien korte pilots uitgevoerd bij MKB-ondernemingen uit de sectoren transport, installatietechniek en bouw. Met als doel na te gaan of de kennis en ervaring uit de tweeëntwintig veiligheidsverbetertrajecten ook bruikbaar waren voor het midden- en kleinbedrijf. Dit bleek het geval. De aandacht voor arbeidsveiligheid en voorbeeldgedrag van de ondernemer leidde tot veiliger gedrag van de medewerkers.

Het ministerie van SZW wil in 2008 dan ook het MKB ondersteunen bij het realiseren van een veiligere werkomgeving. Ondernemers kunnen deelnemen aan een pilot waarbij zij praktische ondersteuning krijgen van een veiligheidsdeskundige. De uitvoering hiervan ligt bij Syntens, de uitvoeringsorgansiatie van het ministerie van Economische Zaken. Opgeven voor een pilot kan via een email aan: Viola van Guldener: Vvguldener@minszw.nl

Investeren in arbeidsveiligheid loont

In 2006 waren er naar schatting 213.000 arbeidsongevallen met lichamelijk letstel en/of psychische schade. Behalve persoonlijk leed, leiden de ongevallen tot de uitschakeling van waardevolle werknemers, het stilleggen van de productie, schade aan het bedrijfsimago en hoge kosten. Uit onderzoek blijkt dat de kosten voor een werkgever door een dodelijk arbeidsongeval kunnen oplopen tot in totaal 70.000 euro. Dit wordt vooral veroorzaakt door productieverlies. Het voorkomen van arbeidsongevallen kan een bedrijf dus veel schade en geld besparen. Het ministerie heeft een tool ontwikkeld waarmee bedrijven eenvoudig kunnen uitrekenen binnen hoeveel tijd een investering is terugverdiend. Deze tool is te vinden op www.arboportaal.nl

Met cultuuromslag forse verbetering arbeidsveiligheid

Ongevallen zijn vaak het gevolg van onveilig gedrag: het niet juist toepassen van persoonlijke beschermingsmiddelen of veiligheidsprocedures. Hoe in de praktijk wordt omgegaan met veiligheid heeft alles te maken met de bedrijfscultuur. Het Programma Versterking Arbeidsveiligheid heeft goede praktijkvoorbeelden en bruikbare instrumenten opgeleverd om de cultuuromslag te bewerkstelligen in het veiligheidsdenken op de werkvloer. Ondernemers, medewerkers en deskundigen kunnen hiermee volop hun voordeel doen om de arbeidsveiligheid binnen hun eigen bedrijf verder te verbeteren. Zie voor meer informatie: www.arboportaal.nl