In een van de eerdere delen uit deze serie is gewezen op afnemende omzetten en kleiner wordende marges bij veel bedrijven als gevolg van de economische crisis. Dat dit steeds vaker gepaard gaat met personeelsreducties, is goed te zien aan de oplopende werkloosheidscijfers. De verwachting is dat de werkloosheid de komende jaren zal blijven oplopen. Hierdoor zullen meer bedrijven al dan niet tijdelijk te maken krijgen met een dalende loonsom. Uiteraard is dit sterk afhankelijk van de sector. In sectoren waar de hardste klappen vallen zoals de bouw (vooral de tweede helft van 2009), de industrie, groothandel, transport, diensten en horeca zal dit verschijnsel zich sterker voordoen.
Voor bedrijven met een collectieve inkomensverzekering, waarbij de premie gerelateerd is aan de loonsom, betekent een dalende loonsom ook een dalende premielast in euro’s. Voor de verzekeringsbedrijfstak leidt dit tot een lager premievolume.
Ook de publieke sociale verzekeringen (de werknemersverzekeringen) zijn gerelateerd aan de loonsom, in dit geval het SV-loon ofwel loon voor de sociale verzekeringswetten. De premielast zal ook hier in absolute zin dalen. Dat geldt echter niet altijd voor de premie in het kader van de WGA. Deze premie kan ineens sterk stijgen omdat deze premie een (per onderneming) gedifferentieerde premie is waarbij de premiehoogte afhangt van de mate waarin ex-werknemers in het verleden recht hebben gekregen op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. De ‘eigen’ arbeidsongeschiktheidslasten werken vrij sterk door in de gedifferentieerde premie waardoor deze zeer volatiel is. Dat betekent voor de ondernemer een vrij grote onzekerheid over de te betalen WGA-premielasten. Ondernemers die meer financiële zekerheid willen kunnen ervoor kiezen om eigen risicodrager WGA te worden.
Bij
eigen risicodragen WGA draagt de ondernemer zelf het WGA-risico en kan dit privaat
verzekeren. De ondernemer betaalt dan een
private verzekeringspremie en is ‘verlost’ van de (onzekere) gedifferentieerde
WGA-premie die plotseling en in extreme mate kan stijgen. In een tijd van
economische recessie kunnen veel bedrijven zich een dergelijk budgettair risico
niet meer veroorloven. De private premie is een veel stabielere premie dan de
publieke WGA-premie. Verzekeraars bieden concurrerende premies en zelfs vaak
premiegaranties voor een aantal jaren.
Daarnaast biedt een private verzekering het voordeel dat
de werkgever door de verzekeraar effectief (ook financieel) wordt ondersteund bij re-integratie van zieke en arbeidsongeschikte werknemers. Juist op dit punt
is er veel kritiek op het UWV en wordt gesteld dat de publieke uitvoerder te
weinig inspanningen verricht en te weinig resultaat boekt bij re-integratie.
Samenvattend
zal het aantal bedrijven dat het financieel moeilijker krijgt door de
economische recessie toenemen. In veel gevallen zal ook de loonsom dalen. Premies
voor sociale en private inkomensverzekeringen zijn vaak gerelateerd aan de
loonsom en zullen ook gaan dalen. Dat geldt echter niet altijd voor de gedifferentieerde
WGA-premie. Deze premie kan explosief stijgen als een of meer ex-werknemers
recht krijgen op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Ondernemers kunnen
daardoor financieel in de problemen komen. Door te kiezen voor eigen
risicodragen WGA in combinatie met een private verzekering kan dit worden
voorkomen. In dat geval betaalt men in plaats van de gedifferentieerde premie
een concurrerende en veel stabielere private premie. Daarnaast bieden private verzekeraars
effectieve ondersteuning bij re-integratie waardoor de lasten voor de
ondernemer nog meer kunnen dalen.
In een tijd van economische crisis biedt eigen risicodragen WGA mogelijkheden tot lastenbeheersing en draagt bij aan budgettaire zekerheid en daardoor financiële stabiliteit.