Een van de gevolgen van de economische crisis is dat de omzet van veel bedrijven afneemt. Dat geldt zowel voor kleine als voor grote bedrijven. Wel zijn er grote sectorale verschillen. Zo valt uit het Centraal Economisch Plan 2009 van het CPB af te leiden, dat vooral sectoren die direct of indirect gericht zijn op de uitvoer, dit jaar relatief ernstig getroffen worden. Verder zal de economische crisis dit jaar en volgend jaar relatief sterk doorwerken in die delen van de economie die afhankelijk zijn van de investeringen, zoals de bouw en de industrie. Binnen de industrie gaat het vooral om de chemische en metaalindustrie die het meest afhankelijk zijn van de internationale conjunctuur. Bij de bouwnijverheid raakt de recessie vooral grootschalige projecten bij de woning- of utiliteitsbouw. Wat betreft de dienstensector zullen naar verwachting vooral delen van de groothandel, de transportsector en de diensten die gericht zijn op de verkoop van duurzame goederen te maken krijgen met dalende productie. Branches die meer afhankelijk zijn van de bestedingen van gezinnen en overheid zullen relatief minder hard geraakt worden, met uitzondering van de producenten van en handelaars in luxe goederen en diensten zoals auto’s’, restaurants etc. De neergang zal in ieder geval mild zijn bij sectoren die zich bezig houden met de productie en verkoop van basisbehoeften zoals voedsel, energie, (woning)onderhoudt en openbaar vervoer.
Bedrijven waar de economische recessie merkbaar begint te worden, hebben minder reserves om financiële risico’s zelf te dragen. Dit dwingt deze bedrijven tot de afweging welke risico’s nog wel en welke risico’s niet meer gedragen kunnen worden. Een belangrijk risico in dat verband is het risico van (langdurig) ziekteverzuim. Een risico dat nog wel eens onderschat wordt omdat de kosten van verzuim vaak hoger zijn dan menig ondernemer denkt. Meestal worden de loonkosten van de zieke werknemer aangemerkt als kosten van verzuim. Dat is echter niet juist. Gezaghebbend instituut op dit gebied: TNO, definieert de werkelijke kosten van verzuim als de kosten van het productieverlies. Hoe hoog deze kosten zijn hangt sterk af van de sector en de soort onderneming. Het zal duidelijk zijn dat vooral bij bedrijven met een hoge productiviteit, de kosten van verzuim hoog kunnen oplopen.
Om de hier beschreven financiële risico’s te beheersen hebben inmiddels veel bedrijven gekozen voor een collectieve ziekengeldverzekering. Ondernemers kunnen bij deze verzekeringen zelf bepalen tot welk niveau risico’s worden afgedekt. Daarbij kan een keuze worden gemaakt tussen zogeheten ziekengeld daggeldverzekeringen en ziekengeld calamiteiten verzekeringen. Deze verzekeringen worden in de markt ook wel conventionele en stop-loss verzekeringen genoemd. Bij conventionele verzekeringen wordt in de regel gedurende de eerste 2 of 6 weken het risico zelf gedragen. Bij stop-loss verzekeringen wordt het risico tot een bepaald niveau (het ‘eigen behoud’) zelf gedragen. De uitschieters daarboven zijn dan verzekerd. Grotere bedrijven kiezen meestal voor stop-loss verzekeringen terwijl kleinere bedrijven in de regel kiezen conventionele verzekeringen.
Collectieve ziekengeldverzekeringen compenseren het door te betalen loon bij ziekte. Daarmee wordt een deel van de kosten van verzuim afgedekt. Extra dekking kan worden verkregen door een bepaald percentage extra te verzekeren. Meestal is dat maximaal 25% maar dat kan in sommige gevallen een hoger percentage zijn.
Vooral bij MKB-bedrijven ligt het percentage bedrijven dat
gekozen heeft voor een ziekengeldverzekering hoog. Het gaat om ongeveer drie
kwart van alle bedrijven. Van de middelgrote bedrijven heeft ongeveer de helft
een ziekengeldverzekering. Grote bedrijven verzekeren zich in de regel niet omdat de kosten van verzuim zelf gedragen kunnen worden.
Voor bedrijven die tot nu toe nog geen collectieve ziekengeldverzekering hebben afgesloten, is het gezien de economische ontwikkeling wellicht raadzaam om nog eens opnieuw naar het risico te kijken. Dat geldt vooral voor bedrijven binnen de getroffen sectoren. Deze bedrijven zijn op dit moment extra kwetsbaar. Een calamiteit zoals een plotselinge stijging van het verzuim, kan de continuïteit van het bedrijf gemakkelijk in gevaar brengen en in het ergste geval zelfs tot een faillissement leiden.
Het voordeel van collectieve ziekengeldverzekeringen is dat het risico beheersbaar wordt en dat bedrijven daardoor budgettaire zekerheid krijgen. Met andere woorden: de verzekering draagt bij aan financiële stabiliteit. Een ander voordeel is dat verzekeraars niet alleen dekking bieden tegen de financiële gevolgen van ziekteverzuim maar ook ondersteuning geven bij preventie van verzuim en re-integratie van zieken die langdurig dreigen uit te vallen. Daarbij gaat het zowel om specifieke dienstverlening zoals het case-management (het begeleiden van de uitgevallen werknemer naar eigen of ander werk) als om het meefinancieren van re-integratietrajecten die de werkgever verplicht is in te zetten op grond van de Wet Verbetering Poortwachter. Verzekeraars bieden vaak volledige ondersteuning bij de verplichtingen in het kader van deze wet. Op deze manier wordt voorkomen dat de werkgever te maken krijgt met de forse wettelijke boetes. Ten slotte is een van de meest belangrijke voordelen van collectieve ziekengeldverzekeringen, dat met de hulp van de verzekeraar, een maximale inspanning kan worden geleverd om na 2 jaar ziekteverzuim, instroom in de WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) te voorkomen. Op grond van deze regeling kan de werkgever namelijk te maken krijgen met een volledige toerekening van uitkeringslasten over een maximale periode van 10 jaar. Als de gevolgen van ziekteverzuim al niet of moeilijk te dragen zijn dan geldt dat zeker voor de gevolgen van instroom in de WIA. Het voorkomen van deze lasten is een belangrijke extra reden voor de werkgever om zich tijdens de eerste 2 ziektejaren te verzekeren van deskundige ondersteuning.
Samengevat vermindert de huidige economische recessie het vermogen van werkgevers om het financiële risico van ziekteverzuim zelf te dragen. In een tijd als deze kunnen de kosten van (langdurig) ziekteverzuim sneller tot een faillissement leiden. Voor werkgevers die dat risico nog niet of niet volledig verzekerd hebben, is het raadzaam om een heroverweging te maken. Gewezen is daarbij op de uitstekende mogelijkheden die de private markt biedt in de vorm van collectieve ziekengeldverzekeringen. Het is aan verzekeringsadviseur dan wel zijn accountant om de ondernemer hierin te adviseren. Het is niet ondenkbaar, dat als gevolg van de economische recessie, de belangstelling voor collectieve ziekengeldverzekeringen zal toenemen.