Eindelijk actie rond problemen bij waardeoverdracht pensioen

Minister Kamp heeft de Tweede Kamer gemeld dat hij een oplossing voor de bijbetalingsproblematiek bij waardeoverdracht van pensioen wenselijk vindt. Hij meldt dat hij in overleg met de Stichting van de Arbeid en het pensioenveld zal inventariseren hoe deze problemen kunnen worden weggenomen of beperkt. Hij belooft dat dit met voorrang wordt behandeld. Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2011 zal hij de Tweede Kamer over het resultaat informeren.

Terecht erkent de minister dat er schrijnende situaties zijn. Als een werknemer in 2011 zijn oude pensioenaanspraken overdraagt naar de pensioenregeling van zijn nieuwe werkgever, kan dit voor zijn oude werkgever een onaangename verrassing inhouden. In vele gevallen zal de oude werkgever namelijk moeten bijbetalen. Dit komt door het gewijzigde rentepercentage voor berekening van wettelijke waardeoverdrachten per 2011.

Wettelijke regeling

Sinds 1994 kan een werknemer het pensioen meenemen naar een nieuwe werkgever om daarmee een pensioenbreuk te voorkomen. De wetgever heeft hiervoor rekenregels opgesteld. De overdrachtswaarde wordt berekend op basis van de door de Nederlandsche Bank (DNB) vastgestelde 25-jaarsrente die geldt per 1 oktober van het voorafgaande jaar. In 2010 bedroeg deze rente 4,122%. Het rentepercentage voor 2011 is 2,984% en geldt voor het hele jaar. Dit is fors lager dan de rekenrente die wordt gehanteerd voor de opgebouwde reserve (afkoopwaarde), die bij veel contracten nog 4% is (zeker voor opbouw in het verleden) of de 3% rente die tegenwoordig standaard is voor pensioencontracten. Die verschillen hebben grote gevolgen hebben voor de financiële afwikkeling van waardeoverdrachten.

In 2010 moest nieuwe werkgever bijbetalen en had oude werkgever voordeel    

In 2010 wordt de overdrachtswaarde berekend op basis van 4,122% rente en is daardoor lager dan de reservering (afkoopwaarde) op basis van 4% of 3% rekenrente. Dit voordeel komt toe aan de oude werkgever. Deze had dus profijt van een waardeoverdracht. Daartegenover stond dat de overdrachtswaarde ook lager was dan de inkoopwaarde van een nieuwe pensioenaanspraak, waarvoor meestal 3% rekenrente gold. De nieuwe werkgever moest dit verschil bijbetalen.

In 2011 moet oude werkgever bijbetalen, nieuwe misschien ook

Nu de rente voor de waardeoverdracht in 2011 lager wordt dan de rekenrente voor de pensioenverplichtingen, ontstaat de omgekeerde situatie. De afkoopwaarde van een contract met reserveringen op basis van 4% rekenrente is te laag voor het financieren van de overdrachtswaarde. De oude werkgever moet dit verschil bijbetalen. Dat kunnen aanzienlijke bedragen zijn.

Werknemer profiteert van bijbetaling

De nieuwe werkgever profiteert niet van het feit dat de overdrachtswaarde hoger is dan de inkoopwaarde in de nieuwe pensioenregeling. Het eventuele positieve saldo moet volgens de wet volledig gebruikt worden voor het inkopen van pensioenaanspraken voor de werknemer. De wetgever vindt namelijk dat de nieuwe werkgever geen voordeel mag halen uit de waardeoverdracht van een nieuwe werknemer. Dit betekent dat de werknemer door waardeoverdracht soms bij de nieuwe werkgever hogere pensioenaanspraken zal krijgen dan hij bij zijn oude werkgever had opgebouwd. Hij profiteert van de bijbetaling door zijn oude werkgever.

Uitzonderingen

Deze regeling geldt alleen voor middelloon- en eindloonregelingen. Bij kapitaalverzekeringen en beleggingsverzekeringen wordt de waarde van die aanspraken op een andere manier vastgesteld.

Bovendien is waardeoverdracht niet verplicht. Wel zal een pensioenuitvoerder op grond van de pensioenregelgeving moeten meewerken als een ex-deelnemer verzoekt om waardeoverdracht. Het komt voor dat werkgevers vanwege de mogelijke bijbetaling, werknemers vragen om af te zien van waardeoverdracht. Voor werknemers hoeft het achterwege laten van waardeoverdracht – bijvoorbeeld bij middelloonregelingen – niet financieel nadelig te zijn.