ExpertKennis
De DGA
De directeur grootaandeelhouder (DGA) van een BV neemt in het sociale zekerheidsrecht een bijzondere positie in. Aan de ene kant is de DGA ‘eigen baas’ en ondernemer. Aan de andere kant is deze in dienstbetrekking bij de 'eigen' BV en dus werknemer. Voor de sociale wetgeving is van belang welke rol van de DGA de doorslag geeft. Dat is niet altijd even duidelijk. De vraag is welke regels hierbij een rol spelen. Daarnaast is het de vraag wanneer sprake is van een loondoorbetalingsplicht bij ziekte.
In de praktijk blijkt dat de bekendheid met deze regels niet altijd even groot is. Om deze reden worden de hoofdregels nog eens op een rijtje gezet.
Werknemersverzekeringen
en loondoorbetalingsplicht
De DGA is verplicht verzekerd
voor de werknemersverzekeringen als in een dienstbetrekking werkzaamheden worden verricht voor de eigen BV. Het aanwezig zijn van een arbeidsovereenkomst op grond waarvan de
DGA tegen een vergoeding arbeid voor de BV verricht, is daarbij niet voldoende.
Er moet tevens sprake zijn van een gezagsverhouding tussen de BV waarvoor
werkzaamheden worden verricht en de DGA. Van een gezagsverhouding is geen
sprake als de DGA het eigen ontslag kan tegenhouden.
Voor de
loondoorbetalingsplicht is het bestaan van een arbeidsovereenkomst daarentegen
wel voldoende. Het aspect van een gezagsverhouding speelt hierbij geen rol
Regeling Aanwijzing Directeur-grootaandeelhouder
Als het gaat om de vraag of
sprake is van een verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen, is niet
elke situatie eenvoudig te beoordelen. In de praktijk komen veel verschillende
BV-structuren voor. Veel DGA’s zijn houders van een minderheidsbelang in de BV
waarvoor gewerkt wordt. In principe kan de DGA met een minderheidsbelang 'gedwongen' worden ontslagen. Toch geldt dat niet in alle gevallen. De regels die
hiervoor gelden zijn opgenomen in de ‘Regeling aanwijzing
directeur-grootaandeelhouder’. Deze regeling maakt onderscheid tussen vier
soorten DGA’s.
De DGA met een meerderheidsbelang (ten minste 50%);
Deze situatie is duidelijk.
De DGA kan niet gewongen worden ontslagen en is niet verplicht verzekerd
voor de werknemersverzekeringen.
De DGA met een minderheidsbelang , die het ontslag
kan tegenhouden
De mogelijkheid bestaat dat
voor het ontslag van een DGA de statuten van de BV een ‘versterkte meerderheid’
eisen. In dat geval kan het voorkomen dat de DGA met een minderheidsbelang toch
niet ontslagen kan worden en dus niet verplicht verzekerd is voor de
werknemersverzekeringen.
De nevengeschikte DGA
Volgens de ‘Regeling’ zijn
nevengeschikte DGA’s niet verplicht verzekerd voor de werknemersverzekeringen. DGA’s
zijn ‘nevengeschikt’ als ze allen een nagenoeg gelijk aandelenbelang in de BV
hebben. Het is daarbij niet van belang of de DGA formeel gedwongen
ontslagen zou kunnen worden.
De DGA in de ‘familievennootschap’
In deze situatie heeft de DGA
zelf geen aandelen maar hebben de bloed- of aanverwanten tot en met de derde
graad ten minste twee derde deel van de aandelen. Vooral in deze situatie zijn
de feitelijke omstandigheden bepalend of er wel of geen sprake is van een gezagsverhouding.
Het UWV kan een afwijkende beslissing nemen als de DGA kan aantonen door feiten
en omstandigheden daadwerkelijk ondergeschikt te zijn.
Ten slotte
Op grond van de Regeling
Aanwijzing Directeur-grootaandeelhouder kan worden bepaald of er wel of geen
sprake is van een verplichte verzekering voor de werknemersverzekeringen. Het
centrale element hierin is de gezagsverhouding.
De loondoorbetalingsplicht bij ziekte is gekoppeld aan het bestaan van de arbeidsovereenkomst. Anders dan bij de verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen speelt de gezagsverhouding geen rol. Van belang is slechts of arbeid wordt verricht en of daarvoor loon wordt betaald.
Als het gaat om de vraag of de DGA kan worden meeverzekerd op een collectieve ziekengeldverzekering van de BV waarvoor werkzaamheden worden verricht, voert Nationale-Nederlanden als beleid dat dit niet mogelijk is. Vooral het gegeven dat de DGA feitelijk ‘eigen baas’ is speelt hierbij een grote rol.
