Alcoholgebruik voorafgaand, en tijdens het werk

Er bestaan nog veel reserves rondom alcohol en werk. Het probleem wordt ontkend en er bestaat angst voor de aantasting van de privacy. Bovendien wordt alcohol ook als positief ervaren, bijvoorbeeld rondom zakelijke besprekingen en personeelsbijeenkomsten.

In dit artikel wil ik met u stilstaan bij de effecten op de prestatie van de of u werknemers, de verzuimgevolgen, en de branchegebonden relatie. In een volgende artikel zal ik u informeren over de mogelijkheden voor alcoholbeleid en preventie.

Onderzoek toont aan dat 33% van de werkgevers een vorm van alcoholbeleid hebben.

In de meeste gevallen gaat het om een gedragscode, maar deze is niet altijd schriftelijk vastgelegd.  Wat zijn nu eigenlijk de effecten van alcoholgebruik onder werknemers en hoe te signaleren?

De effecten van alcoholgebruik op de prestaties
Uit onderzoek blijkt (min SZW 2003) dat 21% van de werkende bevolking excessief drinkt en 5% van de werkende bevolking  een probleemdrinker te noemen is.

Werknemers met een alcoholprobleem presteren slechts 75% van hun salaris. De andere 25% gaan verloren aan verminderde productiviteit, ziekteverzuim en ontslagprocedures.

Het ziekteverzuim bij probleemdrinkers ligt twee tot zes keer hoger dan gemiddeld.

Verzuim
Werknemers in lagere functies verzuimen bij alcoholproblemen eerder dan werknemers in hogere functies. De alcoholproblematiek kan daardoor in hogere functies langer onzichtbaar blijven. Werknemers verzuimen vooral zeer frequent (kortdurend) als het probleem al in een vergevorderd stadium is.

Er zijn geen officiële cijfers over de relatie met bedrijfsongevallen maar de schattingen gaan uit van het feit dat probleemdrinkers waarschijnlijk zo een twee tot vier maal zo vaak hierbij betrokken zijn.

Alcoholgebruik in verschillende branches
Horeca, bouwnijverheid, landbouw, visserij en cultuur komen naar voren als sectoren waar het alcoholgebruik het hoogst is. Probleemdrinkers komen meer voor bij de horeca, bouw, visserij en cultuur terwijl het hoge percentage in de landbouw en visserij wordt toegeschreven aan het hoge percentage mannen in deze sectoren. Alcoholgebruik blijkt bij werkende vrouwen veel lager te liggen.

Deze sectoren hebben trouwens oa de volgende factoren met elkaar gemeen:

·         beschikbaarheid van alcohol op het werk

·         sociale druk om te drinken

·         afwezigheid van toezicht

·         werkdruk,stress en gevaarlijke situaties

·         zwaar, warm of stoffig werk,

·         ploegendienst of onregelmatige werktijden

Signalering problematisch alcoholgebruik:

Op het werk
· adem, er gebeuren zomaar ongelukjes, meer (kortdurend verzuim), nemen van lange pauzes en opvallend vaak naar het toilet, concentratieverlies en minder efficiënt werken, onregelmatig werkpatroon

Zichtbare signalen
· gewichtsverlies, trillen, zwetende handen, troebele blik, minder verzorgd uiterlijk

Reactie van anderen
· collega’s geven een vermoeden aan, verhouding met collega’s verslechtert, steeds meer klachten ook van klanten