ExpertBlog
Werk in uitvoering
Terwijl het jaar zijn onvermijdelijke apotheose nadert, de top 2000 in de steigers staat en Wesley Sneijder en zijn ploeggenoten al net zo onvermijdelijk tot sporters van het jaar gekozen gaan worden, is de tijd van het grote terugblikken weer aangebroken.
Mooie tijd, dat zeker! Persoonlijk sta ik altijd graag nog eens even stil bij wat zo’n jaar ons bracht. Zowel in persoonlijk als in zakelijk opzicht. In het laatste geval kon ik afgelopen week overigens mijn hart ophalen. Waarbij het terugblikken dan wel een wat langere periode besloeg dan alleen 2010.
Op twee opeenvolgende namiddagen werd ons sociaal stelsel zowel in nationaal als internationaal opzicht onder de loep genomen. En over terugblikken gesproken; Hoe lang is het nog geleden dat er in het buitenland nogal denigrerend werd gesproken over de ‘Dutch Disease?’
Immers midden jaren negentig kende ons landje bijna een miljoen arbeidsongeschikten. En ook nogal wat werklozen. Nederland diende als afschrikwekkend voorbeeld als het ging om een volkomen falend sociaal beleid. Helemaal ongelijk had het buitenland niet natuurlijk.
En dan een kleine twee decennia later! Nederland Gidsland op het gebied van sociale zekerheid! Althans, dat was een hardop uitgesproken conclusie op beide bijeenkomsten. “We” worden uitvoering geprezen om de reorganisatie van ons zorgenkindje. En worden momenteel in de hele wereld gevraagd mee te denken over de sociale vraagstukken en probleempjes die in andere landen uiteraard ook bestaan.
Hans Ouwehand, directeur van Calder Holding,sprak op 8 december in Amsterdam over de inbreng van zijn bedrijf in de Flexible New Deal, een programma in Groot Brittannië, waarbij een goede afstemming tussen publieke en private providers voor spectaculaire resultaten zorgt bij het terugbrengen van de werkloze werknemer naar de arbeidsmarkt.
Hollands Glorie ook in Israel. Daarover vertelde Harpert Hazenoot van UWV Nederland. In krap een jaar werden een groot aantal Jobcentra uit de grond gestampt die, op private leest geschoeid, een doorbraak betekenden bij het terugdringen van werkloosheid. Jammer genoeg werd de succesformule niet onderschreven door (weer) een nieuwe regering. En daarom moest een verdere uitrol de ijskast in!
Het symposium in Amsterdam met als intrigerend thema “Gluren bij de buren” bood soms verrassende inzichten. Het blijkt dat bijvoorbeeld in Australië, waar je toch een minimum aan overheidsbemoeienis verwacht, in de eerste fase van werkloosheid een zeer strakke controle wordt uitgeoefend op de gang van de werknemer naar Centre Link, het equivalent van UWV Werkplein. Alles centraal gestuurd en pas in een later stadium de entree van een (beperkt) aantal private re-integratiebedrijven. Daarnaast is in Denemarken, toch ook een voorbeeldland op sociaal gebied, de invloed van vakbonden op het sociaal bestel buitensporig groot en de uitvoering zeer formeel in publieke handen. Tot volle tevredenheid overigens.
Leuke weetjes, waarbij het signaal dat we best wat trotser mogen zijn op ons sociaal stelsel wel degelijk weerklank vond! Maar dat we ook zeker niet op onze lauweren kunnen rusten.
En dat voert ons naar de presentatie van het rapport “Weg naar de WIA” op 9 december in Den Haag. Een feestelijke locatie bovendien, waar het grote terugblikken vooral het schrille contrast tussen WAO en WIA betrof. Ik kreeg wel een beetje de indruk dat “toen” alles fout was en “nu” alles goed. Maar feit is dat het rapport van A.P.E. (nee, geen grap) in zijn algemeenheid geen ruimte laat voor onduidelijkheid. De invoering van de WIA heeft de instroom van arbeidsongeschikten danig gereguleerd. Overigens zijn Verlengde Loondoorbetaling en de Wet verbetering Poortwachter daarop van buitengewoon positieve invloed geweest.
Prof. dr. Nicolette van Gestel strooide daarna echter kwistig met peper. Zonder het succes van de WIA te bagatelliseren, stelde zij dat strakke kaders als Poortwachter ook een keerzijde kennen. Het is namelijk heel veilig om lekker tegen die kaders te blijven aanschurken. Maar daarbij laat je wel mogelijkheden onbenut. Van Gestel ziet daarbij vooral de tendens dat in de eerste weken van het verzuim de re-integratie wel erg formeel wordt aangepakt. En dat juist externe partijen die belang hebben bij een ‘pikstart’ graag mee de regie voeren! Daarnaast vindt van Gestel de aandacht voor preventie nog steeds zwaar onderbelicht. Als ik zo vrij mag zijn, dat ben ik zeker met haar eens!
Zo blijft de conclusie van een mooi rondje terugblikken dat we meters gemaakt hebben maar er nog genoeg te doen is. Werk in uitvoering dus! Op weg naar 2011......
