Het stereotype beeld van een waarzegster is een zigeunerin die in een schaars verlichte tent in een glazen bol tuurt. Te zien in een videoclip bij het liedje Fortune Teller. Een nummer dat ooit ook door the Rolling Stones op de plaat is gezet. Het gaat over een jongen die een waarzegster bezoekt om te horen wanneer hij nu eindelijk de ware liefde zal ontmoeten. Zij voorspelt hem dat hij verliefd zal worden op de eerste vrouw die hij diep in de ogen kijkt. Als er een dag later nog niets is gebeurd gaat hij terug om zijn beklag te doen. Hij kijkt haar boos aan en….. wordt ter plaatse smoorverliefd op de waarzegster.
Zelf heb ik het niet zo op waarzegsters. Mijn adagium is; “Voorspellen is moeilijk, zeker als het de toekomst betreft”. Van wie die fraaie uitspraak is weet ik trouwens niet. Ik heb het, denk ik, voor het eerst gehoord bij Wim Kan. Een cabaretier die vroeger de Nieuwjaarsconference verzorgde. Zoiets als Youp van ’t Hek, maar dan zonder beledigingen, seks, grof taalgebruik en vloeken. Van Wim Kan komt ook de fraaie uitspraak : “Ze zeggen dat er in het nieuwe jaar een groot en gerespecteerd staatsman zal overlijden. Nou dat kan nooit bij ons zijn”.
Het viel mij op dat er dit jaar bij de toekomstvoorspellingen in kranten en weekbladen weer een hele hoop zaten die 50% kans op succes hebben: de troonsafstand van Beatrix, een verdubbeling van de werkloosheid door de kredietcrisis, een aanslag op president Barack Obama, AZ kampioen van de eredivisie en ontslag voor Feyenoord trainer Gert-Jan Verbeek.
Opvallend genoeg weinig over de Nederlandse politiek. Geen voorspellingen van een politieke crisis, spectaculaire uitslagen bij de Europese verkiezingen of ingrijpende veranderingen in ons maatschappelijk leven. Zelf verwacht ik ook weinig schokkende dingen. Op het terrein van de inkomensverzekeringen en pensioenen zal het waarschijnlijk business as usual zijn. Minister Donner heeft tot nu toe niet uitgeblonken door een grote dadendrang, dus van hem verwacht ik niet veel nieuwe wetsvoorstellen met ingrijpende veranderingen. De economische situatie nodigt ook niet uit om privatisering van de WW bovenaan de politieke agenda te zetten of om in tijden van oplopende werkloosheid de pensioengerechtigde leeftijd plotsklaps te verhogen. Waarschijnlijk zijn dat zaken die pas in 2010 weer op de agenda staan.
Ik voorspel dat 2009 een overbruggingsjaar wordt. We glijden verder de helling af door de economische crisis en belanden aan het eind van het jaar waarschijnlijk in het dal, waar we in 2010 weer uit kunnen kruipen. Op zich is dat ook al een voorspelling waarbij je als financiële een disclaimer moet plaatsen van minstens drie alinea’s. Daarin staat dan dat deze verwachtingen zijn gebaseerd op de huidige inzichten en aannames van de schrijver, en rekening houden met alle bekende en onbekende onzekerheden. De uiteindelijke resultaten kunnen behoorlijk afwijken van de verwachtingen vanwege veranderingen in het economisch klimaat, wetgeving of andere onverwachte gebeurtenissen.
Waarzegster met een glazen bol hebben zo’n disclaimer niet nodig. Tegen de tijd dat je erachter komt dat haar voorspellingen niet zijn uitgekomen is ze allang weer doorgetrokken naar een andere stad. Ook dat hoort bij het stereotype beeld van de waarzegster. Een zigeunerin die samen met de kermis van stad naar stad reist. Voor de verwachtingen over de economie of inkomensverzekeringen zou ik er niet op vertrouwen.