Oud maar dapper
Frank van der Zwan
Terwijl de goede Sint zijn jaarlijkse intocht in ons waterrijke landje viert, woedt de discussie over de arbeidsparticipatie van oudere werknemers als nooit tevoren.
Uiteraard voel ik mij inmiddels persoonlijk aangesproken. Immers, gelijktijdig met die intocht vier ik mijn verjaardag. 48 ben ik nu. Was ik een kaas, ik zou volmaakt gelukkig zijn, maar als werknemer ben ik zo langzamerhand een tikje vogelvrij. Want waar met de mond wordt beleden dat de 45+ werknemer toch echt een beter baan (en dus toekomst) perspectief tegemoet mag zien, daar wijzen de kille cijfers een andere waarheid uit. En niet alleen de cijfers!
In een wanhopige poging de werkgever te vermurwen en af te zien van snode reorganisatieplannen, staken deze week de postbodes. Zij blijken en masse overbodig. Hoewel aantallen inmiddels genuanceerd, praten we toch over duizenden banen. Als ik daarbij reacties van en interviews met betrokken werknemers lees, blijkt toch vooral de oudere, trouwe werknemer de spreekwoordelijke pineut te zijn. Een groep werknemers die maar weer aan het werk moet zien te komen. En misschien een tikje vilein constateer ik dan toch maar weer dat de veelgeroemde privatisering en marktwerking zijn wat duistere rol opnieuw vervult.
Want het gaat natuurlijk gewoon over geld. En al lang niet meer over de mens achter het werk. Groot risico, vooral in een tijd waarin we iedereen zo hard nodig hebben. Jong en oud! Staat daarnaast ook haaks op de signalen die vanuit de landelijke politiek worden doorgegeven.
Ik mocht het op deze plaats al eerder belijden maar de oudere werknemer wordt naar mijn mening vooral beoordeeld op wat hij allemaal niet of veel minder kan. Het ontbreken van ‘hard skills,’ zoals werktempo bijvoorbeeld. De positieve zaken die een oudere werknemer inbrengt tellen blijkbaar minder. En dat terwijl nu ook het dagblad Metro naar hartenlust citeert uit een onderzoek van Jobtrack. ‘Oudere werknemers gemotiveerder dan jongeren’ en ‘Jongeren kennen rechten, ouderen plichten’ zijn twee zeer opvallende koppen en conclusies. Daarnaast begint het artikel met een voor de oudere werknemer zeer lovende opening; de oudere is een aanwinst voor elk bedrijf! Zo!
Het groots opgezette Nationale Werkonderzoek 2010 geeft onder meer weer dat het arbeidsethos van de veteraan werknemer toch net effe iets positiever uitvalt en ook een beetje overwerk of even doorstampen is voor de oudere werknemer geen probleem.
Nu gaat het mij natuurlijk niet om het neerzetten van een aanstormende generatie. Niks mis mee en de genoemde zaken zijn ook wel een beetje van alle tijden. Toen ik zelf als nauwelijks negentienjarige “rookie”op de arbeidsmarkt verscheen, hield ik weliswaar braaf mijn mond als er wat tegen mij gezegd werd en was mij van huis uit ingepeperd dat ik eerst moest presteren en daarna mocht eisen, maar ik heb in mijn eerste uitzendervaringen uiteraard ook de nodige “laat ze maar lullen” momenten gekend. Je bent als tiener, net twintiger, tenslotte ook weleens met heel andere zaken dan werken bezig nietwaar?
Waar het mij om gaat is dat de oudere werknemer meer gewaardeerd gaat worden en niet als wisselgeld gebruikt wordt bij reorganisaties die zich in een hoog tempo in ons bedrijfsleven voltrekken. Immers, waar de ondernemingslust en flexibiliteit van de jongere wordt gecombineerd aan de ervaring en stabiliteit van de oudere werknemer, ontstaat een arbeidsmarkt die wordt gekenmerkt door evenwicht. Op die wijze geven we naar mijn mening ook een prima invulling aan datgene wat ons zelfs in politiek onzekere tijden moet blijven verbinden, een op sociaal democratische leest geschoeide maatschappij.
Ik ga ervan uit dat we met vereende krachten dit streven ook inhoud kunnen geven. Daarbij doet het mij deugd als blijkt dat een fors percentage van de oudere arbeidsgehandicapte werknemer momenteel een (deeltijd) baan heeft. Dat zegt niet alleen wat over die werknemer zelf maar dus toch ook over de werkgever die de “gok” wel aandurft.
Ach, misschien ben ik te naïef en geloof ik nog in Sinterklaas. Maar dan wel in de echte! En die is, zoals bekend, van alle tijden! En voor alle mensen!