Ooit gehoord van loze momenten jongeren?

Zo af en toe verschijnen er persberichten waarvan ik met verbazing kennis neem. Via de automatische e-mailverzendlijsten kom ik in aanraking met onderwerpen waarvan ik het bestaan niet wist. Ik realiseer me dan weer dat er meer is dan sociale zekerheid, inkomensverzekeringen en pensioenen. Af en toe zitten er echte eyeopeners tussen. Vooral als ze in een paar zinnen aan mij, als buitenstaander, duidelijk kunnen maken waar het over gaat. Of de tekst moet zo mysterieus zijn dat het mijn belangstelling wekt. Gewoon omdat ik niet kan uitstaan dat ik weet waar het over gaat. Zo schoot mijn voorstellingsvermogen volledig tekort bij een persbericht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, dat als kop had: “Campagne richt zich op loze momenten jongeren”. Ooit gehoord van loze momenten jongeren? Ik niet in ieder geval.

In de loop der jaren heb ik heel wat termen voorbij horen komen, waarmee groepen jongelui werden aangeduid. Het begon met nozem. Dat was eind jaren vijftig van de vorige eeuw een jongen gekleed in spijkerbroek en leren jack, uitgedost met vetkuif, hangend op zijn brommer voor de snackbar. Begin jaren zestig hadden we, in navolging van de Amerikaanse film West Side Story, allerlei rivaliserende jeugdgroepen. In Amsterdam werden ze Dijkers en Pleiners genoemd, in Den Haag Kikkers en Bullen en in Utrecht Sjorsklanten en Rockers. Daarna kregen we midden jaren zestig de beatniks en het langharig werkschuw tuig, die overgingen in de beat generation. Vervolgens kwam de dance generation, onder invloed van films als Saturday Night Fever en Grease. Voetbalcoach Leo Beenhakker verrijkte onze taal begin jaren tachtig met de term Patatgeneratie. Een uitdrukking die hij gebruikte om te suggereren dat zijn jonge voetballers lui en verwend waren en voortdurend in snackbars rondhingen. Tijdens de economische crisis van de jaren negentig hadden we de kansloze jongeren, die ondanks herhaaldelijk solliciteren geen baan konden vinden. Van nog recenter datum is de term hangjongeren. In mijn woonplaats Gouda hebben we er daar genoeg van. Ze halen ook regelmatig de krant. Maar “loze momenten” jongeren? Nooit eerder van gehoord. Dat is niet verwonderlijk, want er is helemaal geen sprake van een nieuwe term. Er is gewoon een woordje uit de kop van het persbericht weggevallen. In plaats van “loze momenten jongeren”, had er moeten staan “loze momenten van jongeren”. De campagne, die in het persbericht wordt aangekondigd, richt zich namelijk op de loze momenten van jongeren. Als loze momenten worden genoemd: het wachten in de rij voor de kassa, tijdens het tanken of bij het bakken van een eitje. Andere voorbeelden van loze momenten zijn wachten voor het stoplicht, in de bus naar school, op het drogen van je nagels of tot een filmpje geladen is. Volgens de campagne kunnen jongeren die loze momentjes beter invullen. Ze moeten tijdens zo’n loos moment even stil staan bij hun toekomst.

Nu weet ik niet of de bedenkers van de campagne ooit wel eens naar de jeugd van tegenwoordig hebben gekeken, maar volgens mij heeft die jeugd helemaal geen loze momenten meer. Wachten voor een stoplicht doen ze zo wie zo niet, in de bus naar school praten ze over games en nieuwe gadgets, het laden van een You Tube Filmpje gaat op hun Ipod zo snel, dat ze geen tijd hebben om ergens anders aan te denken en tijdens het drogen van je nagels kan je natuurlijk nog wel met je vriendin door de telefoon de laatste roddels uitwisselen. Sta je in de rij voor de kassa, dan kan je snel even een sms-je sturen of twitteren. Multi-tasking is de nieuwste mode. In de bioscoop zie je jongeren onder het kijken naar de film met een vriendje bijpraten over voetbal, met een vriendin zoenen, een zak popcorn leegeten en sms-en met bekenden. En dat allemaal tegelijkertijd! Of ze dan ook nog aan de toekomst kunnen denken betwijfel ik. Gelukkig zijn de bedenkers van de campagne wel zo slim geweest om op jongerensites op internet en via tv-commercial op MTV enTMF aandacht te vragen voor hun thema. Dat is niet zonder reden. Sinds vorig jaar krijgen jongeren die werkloos zijn niet zomaar meer een uitkering. Voor hen geldt de Wet investeren in jongeren (WIJ). Die wet regelt dat gemeenten jongeren van 18 tot 27 jaar die zich melden voor een uitkering een aanbod moeten doen voor een baan, scholing of een combinatie van die twee. Als de jongeren werk accepteren krijgen ze salaris van de werkgever. Gaan ze in op het leeraanbod krijgen ze een inkomen dat even hoog is als de bijstandsuitkering. Als zij het aanbod niet accepteren dan krijgen zij ook geen uitkering van de gemeente.  De campagne richt zich vooral op mbo-ers in de leeftijd tot 27 jaar die dit jaar van school komen en moeten nadenken of ze willen gaan werken of verder leren.

Nu maar hopen dat die jongeren zo door de commercials geprikkeld worden dat ze, net als ik, een paar loze momenten gebruiken om na te zoeken waar die campagne nu eigenlijk overgaat.