ExpertBlog
Mogelijke gevolgen van doorwerken tot 67 jaar
Het is zo goed als zeker dat de AOW-leeftijd in het kader van het pakket crisismaatregelen van het kabinet geleidelijk wordt verhoogd naar 67 jaar, al of niet met een voor iedereen aanvaardbare variant. De coalitiepartijen zijn het erover eens dat de noodzaak van doorwerken aanwezig is.
Ik vraag me af hoe dat zal uitwerken bij bedrijven, speciaal bij de mkb-bedrijven waar Keerpunt het meest mee te maken heeft. Mensen met een baan als hoogleraar of organisatieadviseur vinden het vaak aantrekkelijk om hun intellectuele arbeid tot op hoge leeftijd te kunnen voortzetten, maar voor mensen met lichamelijk of eentonig werk is het eerder nadelig om na hun vijfenzestigste nog twee jaar te moeten werken. Want voor hen is het moeten, niet mogen.
Los daarvan staan veel werkgevers sowieso niet te springen om oudere werknemers in dienst te nemen. Ik las in een onderzoek van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) van enkele jaren geleden dat slechts 12 procent van de werkgevers bereid is om werknemers te stimuleren om zelfs maar tót hun vijfenzestigste te blijven werken. Logischerwijs is een meerderheid er dus ook geen voorstander van om deze werknemers nog een paar jaar langer in dienst te houden. De vraag is dan ook of gedwongen langer doorwerken de kans op arbeidsconflicten niet vergroot.
Stel je een werknemer voor in een transportbedrijf of drukkerij. Hij is daar samen met de baas begonnen en werkt er al dertig jaar. Maar dan doet de baas het bedrijf over aan zijn zoon, een ‘jonge hond’ met allerlei (schijnbaar) vernieuwende ideeën die hij het liefst uitvoert met jonge werknemers van wie hij denkt dat ze met hem op een lijn zitten. Gelukkig zit de oudere werknemer tegen zijn pensioen aan, dus de resterende tijd is voor beide partijen wel door te komen. Maar nu wordt doorwerken tot 67 jaar ingevoerd. Het is niet moeilijk om te bedenken dat beiden daar niet gelukkig mee zullen zijn. Een conflict ligt om de hoek.
Zoals vaak in situaties waar het conflict in eerste instantie niet als conflict wordt herkend of erkend, is ook niemand bezig een oplossing te zoeken. De werknemer die niet meer is opgewassen tegen een werksituatie waarin hij niet wordt gewaardeerd of waarin het werken hem onmogelijk wordt gemaakt, ziet geen andere uitweg dan zich ziek te melden.
Het zijn dit soort situaties waarvan ik denk dat we er in de toekomst bij Keerpunt mee te maken gaan krijgen. Aan het begin van een re-integratietraject wordt meestal snel duidelijk waar het probleem zit en in een geval als het onderhavige is mediation de beste oplossing en soms ook de enige weg. Bij Keerpunt zullen we er dan alles aan doen om een voor alle partijen bevredigende uitkomst te vinden. Maar liever zou ik zien dat de werknemers die na hun vijfenzestigste moeten doorwerken deze laatste maanden en jaren met plezier en succes kunnen volmaken.
