ExpertBlog
Mijmeringen op het Vrijthof
Afgelopen week bofte ik enorm. Het was schitterend weer en ik zat in Maastricht. De terrassen op het Vrijthof waren een ideale plek om te vertoeven. Aan werken moet je dan eigenlijk niet denken. Aan pensioenproblemen al helemaal niet. Toch kon ik het niet laten. In één dagje Maastricht zag ik een prima afspiegeling van de drie generaties die een rol spelen in de discussie over het pensioenakkoord.
In de ochtenduren werden de terrassen bevolkt door gepensioneerden, die genoten van een cappuccino met Limburgse vlaai. Zij behoren tot de gouden generatie, die via allerlei overgangsmaatregelen werd ontzien bij de recente pensioenhervormingen. Helemaal onbezorgd is hun oude dag niet. Doordat ons pensioenstelsel bijna onbetaalbaar is geworden, is hun pensioen ook minder zeker. Aanpassing van de pensioenuitkering aan de inflatie is er meestal niet meer bij. Als dat zo doorgaat is hun pensioen op hun 85ste nog geen 40% waard van het loon dat ze ooit verdienden, aangepast aan de gemiddelde loonstijging over de jaren heen. Het kopje koffie met vlaai wordt dan bijna onbetaalbaar. Of ze daarmee zitten weet ik niet. Uit onderzoek blijkt dat de meeste werknemers geen idee hebben van het effect van inflatie op hun pensioen. Bovendien zijn ze tegen die tijd waarschijnlijk te oud om nog een dagtocht naar Maastricht te maken.
Tussen de middag namen de kantoormensen bezit van de terrassen. Tijdens een lunch in de lentezon bliezen ze even uit van alle bemoeienissen. Over pensioen hoorde ik niemand praten. Terwijl dit toch de generatie is die moeten beslissen over de toekomst van ons pensioenstelsel. Uit onderzoek blijkt dat zij bereidt zijn meer premie te betalen als daartegenover een gegarandeerde pensioenuitkering staat. Aan die gegarandeerde uitkering hechten ze meer waarde dan aan de handhaving van de pensioenleeftijd. Gezien het enthousiasme waarmee ze tijdens hun zakenlunches debatten voerden kon ik me ook niet voorstellen dat ze er al dachten om op hun 65ste te stoppen met werken. Wel is duidelijke dat een meerderheid van hen ten onrechte verwacht dat ze straks een pensioen zullen ontvangen van 70% van hun laatstverdiende loon. Ook zij hebben geen besef van het effect van inflatie op hun pensioen, zo toont onderzoek aan.
In de avonduren kregen de jongeren de overhand. Vanaf een uur of vier bevolkten steeds meer studenten het Vrijthof. Of ze net wakker waren of uit een collegezaal kwamen kon ik niet zien. In ieder geval hadden ze het allemaal ontzettend druk met telefoneren en sms-en. Zij behoren tot de generatie die nog geen pensioen heeft opgebouwd, maar zodra ze gaan werken wel moet gaan bijbetalen aan de tekorten die er nu bij de fondsen zijn. Volgens de pensioenexperts hebben ze echter een gouden toekomst voor zich. Doordat ze nog ruim 40 jaar gaan deelnemen aan een pensioenfonds kunnen ze volop profiteren van de beleggingswinsten die de fondsen gaan maken. Daarmee kan ook voorkomen worden dat hun pensioenuitkering door de inflatie wordt aangetast. Of die jongelui al zover vooruitdenken betwijfel ik. Hun aandacht ligt meer bij consumptie nu. Sparen voor de nieuwste iPad is belangrijker dan sparen voor de oude dag.
Aan het eind van de dag vroeg ik mij af hoe het mogelijk zou zijn deze drie verschillende generaties te overtuigen van het nu van intergenerationele solidariteit. Hoe je ooit een nieuw pensioenstelsel zou kunnen bedenken waarmee al deze drie generaties tevreden zouden zijn. Het lukte mij niet op een lumineus idee te komen. Eerst dacht ik dat dit kwam omdat ik te veel wijntjes had gedronken, maar toen ik op het journaal hoorde welke conflicten er in de achterban van de FNV spelen wist wel beter. Het is ook gewoon een heidens ingewikkeld probleem. Dat los je niet op in één dag op het terras op het Vrijthof.
