ExpertBlog
LeesBaar Nederland
Ik ben niet zo van de ivoren torens. Van mensen die geen notie meer hebben van wat zich in de wereld afspeelt. Afgelopen week werd ik toch wel even met de neus op de harde feiten gedrukt. Ook ik leef met enige regelmaat volledig in mijn eigen wereldje. Geheel onbedoeld uiteraard. Maar toch!
Schrijven vind ik leuk. Heel leuk zelfs. En het maakt mij niet zo uit waarover. Of voor wie. Of het nu website verslagen voor onze voetbalclub, het clubblad van de korfbalverenging, flauwekul ten gerieve van bruiloften en partijen betreft, mij maakt het niet uit. Ik ga niet zover als die mevrouw die stelt dat ‘ taal wel haar ding’ is, maar ik beleef er veel plezier aan.
En dus ook aan de zakelijke artikelen die met regelmaat uit de pen vloeien. Blogjes, artikelen, maar ook bijvoorbeeld polisvoorwaarden of wetteksten, overal zie ik wel een uitdaging. Maar daar wringt dan toch de schoen.
Want hoewel ik mijzelf maximaal schat als ‘huis, tuin en keuken schrijver’ ken ik de belangrijkste vuistregels voor goed schrijverschap wel degelijk. Met als hoofdregel “denk na voor wie je schrijft!”
En daar komt die ivoren toren om de hoek kijken. Want als ik eerlijk ben lees ik mijzelf weleens terug in de vakbladen en dan denk ik “Hoe kom je erop.” Teksten die ik met geen mogelijkheid kan herleiden tot mijn eigen persoonlijkheid staan toch echt zwart op wit gedrukt. En misschien kan de echte vakidioot nog wel wijs uit mijn potjeslatijn, maar het merendeel van de lezers haakt waarschijnlijk wel na een regel of vier af.
En dat noopt tot zelfonderzoek. Want in de Week van de Alfabetisering blijkt dat het aantal mensen wat behoefte heeft aan eenvoudig leesbare teksten enorm is. Er wordt gesproken van 1,5 miljoen laaggeletterden.
Dat betekent dat grofweg 1 op de 15 Nederlanders moeite heeft met goed lezen. Daarbij gaat het niet over de verzamelde werken van Mulisch, maar gewoon over het lezen van instructies, folders, voorschriften, de krant en weet ik wat meer.
Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik schrik daar ongelofelijk van. Want slechte lezers hebben ook vaak moeite met schrijven. Waarmee we dus eigenlijk vaststellen dat de belangrijkste vorming op de basisschool lang niet aan iedereen is besteed.
Dat werkt natuurlijk ook (veel) later weer door in privé of werk leven.
Aanpakken dat probleem! Zijn geen ingewikkelde verhalen bij nodig toch? In de schildersbranche geven werkgevers het goede voorbeeld. Het persoonlijke scholingspotje voor de werknemers wordt ook opengesteld voor cursussen lezen en schrijven. Weer andere bedrijven benoemen een taaladviseur. Ook goed.
Zelf ben ik trots deelnemer aan het leeshulpproject bij een basisschool hier bij ons in de buurt. Het bedrijfsleven laat zich daar van de beste kant zien door de overigens zeer gemotiveerde leerlingen extra leesles aan te bieden.
Maar ook de overheid moet mee. Het probleem is weliswaar onderkend, maar de uitvoering daarvan mag nog wel kritisch bekeken worden. Hoewel de inspanningen niet mals zijn. Het beleidsconvenant blijkt echter ook voor een hooggeletterde niet echt heel leesbaar te zijn. Laat staan voor de basis – lezer. Ook hier dus grote moeite om de kern van de zaak duidelijk te verwoorden.
Zo ben ik meteen bij het voor mij belangrijkste punt aanbeland. Duidelijk, eenvoudig schrijven. Bar lastig. Maar zeker de moeite waard. Want de combinatie van goed leren/laten lezen en al schrijvend terug naar de basis, biedt volgens mij de grootste kans van slagen.
Ieders inzet is meer dan gewenst. Op naar een Leesbaar Nederland!
