ExpertBlog
Aandacht doet wonderen
Mensen die ziek zijn of met klachten thuis zitten, vinden het meestal prettig als anderen een beetje belangstelling voor hun toestand tonen. Dit geldt zeker als die anderen deel uitmaken van het bedrijf waar ze werken. Een zieke werknemer heeft in ieder geval op de eerste ziektedag contact met het bedrijf omdat hij zich ziek moet melden. Hoe dat contact gecontinueerd wordt, hangt af van de relatie van de zieke met collega’s of leidinggevenden.
Bij grote organisaties is er meestal wel iemand van de eigen afdeling die aandacht aan de afwezige collega schenkt. Maar vaak is dat het gevolg van privérelaties en deze contacten kunnen niet als vervanging van de belangstelling van het management dienen. De leiding van de organisatie heeft een eigen verantwoordelijkheid en wordt bij langdurige ziekte geacht interesse te tonen voor de onfortuinlijk uitgevallen medewerker. Een p&o-afdeling kan deze functie overnemen en van tijd tot tijd zorgen voor bloemen, een bezoekje of een telefoontje.
Veel mkb-bedrijven hebben geen p&o-medewerkers. Dat betekent dat de eigenaar/directeur degene is die zijn zieke werknemer af en toe moet bellen of bij hem op bezoek moet gaan. Veel van hen zijn echter niet gewend om medewerkers persoonlijke aandacht te geven.
Laatst vertelde een van onze re-integratiespecialisten me dat werkgevers op de vraag van de casemanager naar het contact met de zieke werknemer nogal eens reageren met ‘Ik wil niet het gevoel geven dat ik hem controleer.’ Tegelijkertijd is een veel gehoorde klacht van de werknemers: ‘Er is totaal geen interesse, ik heb helemaal niets van ze gehoord.’
In opbellen en vragen naar de gezondheidstoestand zonder bemoeizuchtig of dwingend over te komen zijn de meeste bazen niet echt bedreven.
Toch kan aandacht van de baas wonderen doen. Of het nu om zieke of gezonde werknemers gaat, iedereen wordt graag gezien en erkend als de mens die hij of zij is. Al lang geleden is de kracht van aandacht aangetoond in de zogenoemde Hawthorne studies.
Tussen 1927 en 1933 werden er in de Hawthorne fabriek van de Amerikaanse Western Electric Company experimentele studies verricht naar de productiviteit van arbeiders en het effect van veranderende werkomstandigheden - zoals loon, verlichting, verwarming en pauzes - op hun functioneren.
Uit de studies bleek dat de productiviteit van de werknemers steeg, ongeacht wat er onderzocht werd en zelfs bij terugkeer naar de oorspronkelijke condities. Blijkbaar waren de veranderende variabelen niet de enige en ook niet de belangrijkste oorzaak van het positieve effect.
Een van de interpretaties van de onderzoeksleider, professor Elton Mayo, is dat de oorzaak van de prestatieverbeteringen voornamelijk het gevolg was van de vele aandacht die de arbeiders door de onderzoeken kregen. Dit werd bekend als het Hawthorne-effect.
Ook in de organisatiepsychologie neemt men nog steeds aan dat het resultaat te danken is aan het feit dat de werknemers zich alleen al door het meedoen aan een onderzoek speciaal gingen voelen. Waar het eigenlijk om gaat is dat deze experimenten een van de eerste aanwijzingen waren dat menselijk gedrag een belangrijke factor is bij welk productiviteitsmodel ook.
Aandacht van de baas doet dus goed. Hij geeft ermee aan de medewerker te erkennen als een uniek mens, als iemand die meer is dan alleen een werknemer.
Een eerste vereiste daartoe is contact. Al bij de ziekmelding zou de werkgever de zieke werknemer kunnen vragen wat eraan scheelt. En geruime tijd voordat de zes weken voor de verplichte probleemanalyse voorbij zijn kan de werkgever bijvoorbeeld informeren of het al beter gaat, of er een relatie tussen de ziekte en het werk is en wat er nodig is om het probleem goed in beeld te krijgen.
Als hij respect toont voor de klachten en met de
werknemer overlegt over oplossingen, kunnen beiden relaxed aan het plan van
aanpak werken. De werkgever kan de medewerker bijvoorbeeld uitnodigen naar het
bedrijf te komen en tijdens de koffie ook even met collega’s te praten zodat er
weer contact is.
Op internet kwam ik de volgende uitspraak van een loopbaancoach tegen: ‘Dat wat bij Hawthorne werd onderzocht ervaar ik dagelijks in mijn coachingpraktijk. Niet ingewikkelde methodieken of instrumenten maar simpele aandacht brengt de meeste van mijn cliënten in beweging en verbetert hun gemoedstoestand. Een luisterend oor of een bemoedigende knik is vaak al genoeg.’
De werkgever die dit begrijpt zal niet langer schromen een zieke werknemer warm en begripvol tegemoet te treden.
