ExpertBlog
AOW als verjaardagscadeau
Een kennis wordt begin volgend jaar 65. Hij behoort tot het ras van de doorwerkers. Nog elke dag gaat hij fluitend naar zijn werk, aan pensioen moet hij niet denken. Zijn baas is echter onverbiddelijk. In de cao staat dat hij automatisch ontslag krijgt op de eerste dag van de maand waarin hij 65 wordt. Daar wordt niet aan getornd.
Mijn kennis moet genoegen nemen met een afscheidsreceptie en een kado. Ik dacht dat hij zich er inmiddels bij had neergelegd, maar gisteren kwam hij opeens overstuur bij mij binnenvallen. ‘Heb jij het regeerakkoord gelezen?’, vroeg hij. Ik knikte. ‘Ook wat erin staat over de ingangsdatum van de AOW?’ Zijn stem sloeg over. ‘Joh, maak je niet druk’, probeerde ik hem gerust te stellen. ‘De verhoging van de AOW-leeftijd naar 66 jaar geldt pas vanaf 2020’.
Paniek
‘Nee, dat bedoel ik niet’, zei hij. Ik vroeg wat hij dan bedoelde. ‘Ze zeggen dat de AOW voortaan pas ingaat op je verjaardag’, antwoordde hij met paniek in zijn stem. ‘En ik ben pas 25 maart jarig, dus mis ik straks bijna een maand uitkering. Hoe moet ik dat overbruggen? Ik wil een maand langer doorwerken’. Ik pakte de financiële bijlage van het regeerakkoord erbij en las voor: ‘Het recht op de AOW-uitkering op de dag dat men de AOW-leeftijd heeft bereikt, gaat met ingang van 2012 in. Daar heb jij dus helemaal geen last meer van.’
Tegelijk realiseerde ik me, dat deze bezuiniging een enorme impact heeft. Hoe gaan mensen het verlies aan AOW tussen hun ontslagdatum en hun verjaardag opvangen? Gaan we met de aanvullende pensioenen ook schuiven naar de verjaardag? Of werkt iedereen voortaan door tot het eind van de maand waarin hij 65 wordt? Gaan inkomensregelingen, zoals de WIA en de WW, ook doorlopen tot de verjaardag? Moeten dan ook alle inkomensverzekeringen worden aangepast? Wat betekent dit voor de automatisering bij de Sociale Verzekeringsbank, het UWV, pensioenfondsen en verzekeraars?
Eenvoud
Vrijwel alle IT-systemen die te maken hebben met de AOW moeten worden aangepast. Juist vanwege de eenvoud is er ooit voor gekozen om de ingangsdatum van de AOW te stellen op de eerste dag van de maand waarin met 65 wordt. Ik heb de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel Algemene ouderdomsverzekering (Kamerstukken II 1954-1955, 4009) maar eens uit het archief getrokken. Daarin staat bij de artikelsgewijze toelichting: ‘Om administratieve redenen is de datum van ingang van het pensioen bepaald op de eerste dag der maand waarin de 65-jarige leeftijd wordt bereikt’.
Waar ik mij nu het hoofd over breek is, wie er op het idee is gekomen om van die administratieve eenvoud af te stappen. Zouden daarbij ook alle consequenties zijn meegewogen? Is het de moeite van al die inspanningen waard? Volgens de doorrekening van het CPB moet het een jaarlijkse besparing opleveren van € 70 mln. Is dit een slimme maatregel of moeten wie die plaatsen in de categorie penny wise, pound foolish?
Hasko van Dalen Directeur Beleidsontwikkeling Pensioenen, voor FD Selections
