De dag der dagen voor politiek Den Haag. Of niet natuurlijk al naar gelang de politieke kleur en voorkeur. Waar 5 december de kinderharten beroert en de Leidenaren 3 oktober bovenin de agenda plaatsen, daar valt voor politiek Den Haag voor één keer zelfs de 3e dinsdag in september in het niet bij deze dag.
Waarom? Het SER advies natuurlijk! Hét alternatief voor wat betreft het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd. Werkgevers en werknemers weer eens tot elkaar veroordeeld in een ultieme poging een beter voorstel te componeren dan ons kabinet heeft gedaan. Voorlopig rollen partijen met elkaar over straat. "Onbetrouwbaar, contractbreuk" zijn zomaar wat termen die de voorpagina's halen. Ook op het Binnenhof niets dan omzichtig gemanoeuvreer. Niemand wil zich een breuk tillen aan dit loodzware dossier. Is maar beter ook, we moeten tenslotte nog langer mee, ook als politicus.
De zwaarte van deze klus bracht onze man op financiën, Wouter Bos wel op een ideetje. De vroegere gloriedagen van rood nederland in het achterhoofd houdend, bracht hij te berde dat de oudere arbeider met een zwaar beroep zeker ontzien moest worden bij de verhoging van de AOW leeftijd. Op zichzelf een lovenswaardige stelling die ik zeker met respect benader. Maar ook eentje die bij mij direct een aantal vragen oproept.
Zonder al te veel filosofisch gemijmer is mijn eerste vraag, "Wat is zwaar?". Lijkt simpel objectiveerbaar natuurlijk, een vuilnisman die 40 jaar gas geeft wordt fysiek zwaarder belast dan een medewerker bij een fastfood zaak, verpleegsters hebben het zwaarder dan een beursanalist. Toch? En dus moet je een mooi rijtje beroepen kunnen benoemen waarvoor 65 jaar gewoon als pensioenleeftijd blijft gelden. Gekoppeld aan het arbeidsverleden dan wel.
Maar is dat ook zo? Het enkele feit dat een werknemer een fysiek zwaar beroep heeft zegt niets over de persoon in kwestie. Mischien is een leven lang sporten, niet roken en weinig of geen alcohol wel een verschrikkelijke goede basis voor een nog langer leven "zwaar werk". Ik ken mensen die nog geen 35 jaar oud zijn, niet bijzonder fysiek belastend werk hebben, maar door de levensstyle de verhoging van 65 naar 67 weleens als heel lastig zouden kunnen ervaren. En in hoeverre hebben we daar met zijn allen invloed op? Bovendien kan om maar wat te noemen een leven lang advocatuur een geestelijke slijtageslag betekenen die het functioneren bij een verhoging bepaald geen pretje maakt. Zitten wat haken en ogen aan dus.
Bos stelt daarbij dat hij veel verwacht van de werkgevers voor wat betreft de inrichting van het werk. Dat moet zodanig worden georganiseerd dat de werknemer de extra horde glansrijk neemt. Goed initiatief maar lassen blijft toch lassen, net als haring "snijden". Kun je niet vanuit een zetel doen. Deze stelling overigens onderbouwend met info uit rapportages inzake re-integratie van oudere werknemers.
Daarnaast het verhaal dat er vele werknemers zijn die allang niet meer in een full time job actief zijn als de 65e verjaardag eenmaal is bereikt. Sterker nog, recent werd nog weer eens aangegeven dat werknemers boven de 45 die hun job verliezen slechts in 1(!!) procent van de gevallen een relevante werkkring "terugvinden". Probleem is dus complexer dan alleen het aanpassen van leeftijd of werksituatie. Maar dat realiseert men zich in "Den Haag" ongetwijfeld ook.
Wat mij intirigeert is de vraag in hoeverre een werknemer nog fris en geïnteresseerd blijft in zijn job op het moment dat er sprake is van 35 jaar "vuilniszakken" of "jampotten". Let op! ik zeg dit met het grootste respect. Ik heb in mijn werkleven heel wat gedaan voor ik 14 jaar geleden "op kantoor" verzeilde. Kan mij goed voorstellen dat ik vanaf bijvoorbeeld 55 niet meer wil stilzitten maar wel iets anders zou willen doen. Is daar niet een sleutel tot een oplossing?
Dat werknemers die een bepaald aantal dienstjaren hebben gedraaid worden geholpen bij "bemiddeling ander werk". Niet vanuit een arbeidsongeschiktheidssituatie maar juist vanuit de optiek dat iets anders, al dan niet in een aangepast urenschema, weer even een nieuw stukje energie inbrengt. Ongetwijfeld zal er dan weleens een subsidie mouw moeten worden gepast aan bijvoorbeeld teveel inkomensverlies. Of moet het werken op 2 plekken worden gestimuleerd. 20 uur postbode en 20 uur medewerker sportvoorziening. Of 15 uur "in de kas" en 18 uur administratief medewerker. Kweekt ook interesse voor leven en werken op andere plekken in de samenleving en voorkomt vastroesten. Ik het buitenland allang usance overigens! Ja ik weet het, ik ben idealistisch, en het zal wel moeilijk zijn, maar denk er in elk geval over na. Net zo goed als het vrijmaken van tijd voor vrijwilligerswerk. Dus je werkt 35 jaar als hovenier, 40 uur per week en je krijgt van overheidswege de mogelijkheid de laatste 5 jaar 8uur per week minder te hovenieren, maar als vrijwilliger te werken. Mét een stukje compensatie voor het gemiste loon. Tuurlijk, kost geld, maar dat betaalt zichzelf altijd terug. Vooral in een vergrijzende samenleving! Daarbij, de kost gaat voor de baat uit!
Zo, ik heb een ei gelegd. En hoop in de toekomst, idealist of niet, mijn steentje te kunnen bijdragen. Wakker aan die discussie! Want langer werken is echt gewoon de toekomst. is ook niks mis mee! Maar laten we het wel zo leuk mogelijk maken!